Theo một tài liệu, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) dự kiến mở văn phòng đại diện tại Hà Nội. Nếu được thông qua, đây sẽ là văn phòng đầu tiên của FDA tại ASEAN.

Đằng sau quyết định ấy là một sự thay đổi rất lớn của hàng hóa Việt Nam.

Mười năm trước, phần lớn sản phẩm Việt Nam vào Mỹ thuộc nhóm thực phẩm. Đến nay, số dòng sản phẩm thuộc diện FDA quản lý đã tăng gấp 10 lần, từ khoảng 96.000 lên hơn 961.000. Đáng chú ý hơn, khoảng 60% hiện nay là thiết bị y tế, thay vì thực phẩm như trước.

Điều đó cho thấy Việt Nam không còn chỉ được nhìn như một nước xuất khẩu nông sản hay thủy sản. Chúng ta đang dần trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng thiết bị y tế và dược phẩm toàn cầu.

Đó là cơ hội, nhưng cũng là áp lực.

FDA có mặt tại Hà Nội đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc trao đổi kỹ thuật, xử lý hồ sơ, chứng nhận và giải quyết các vấn đề phát sinh. Với những doanh nghiệp làm ăn bài bản, đây là một lợi thế không nhỏ để mở rộng thị trường Mỹ.

Nhưng ở chiều ngược lại, các cuộc thanh tra cũng sẽ gần hơn, nhanh hơn và thường xuyên hơn. Không chỉ nhà máy sản xuất, mà cả chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu, gia công đến hệ thống kiểm soát chất lượng, đều có thể nằm trong tầm giám sát.

Nói cách khác, Mỹ đang đưa hàng rào kỹ thuật đến ngay trước cửa nhà máy Việt Nam.

Đó không phải là tín hiệu đáng lo, mà là một lời nhắc rằng thời kỳ cạnh tranh bằng lao động giá rẻ đang dần khép lại. Muốn đi xa hơn ở thị trường Mỹ, doanh nghiệp Việt sẽ phải cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ, quản trị và khả năng tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.

Ở một góc nhìn khác, việc FDA muốn mở văn phòng đầu tiên ở ASEAN ngay tại Hà Nội cũng là một sự thừa nhận rằng Việt Nam đã trở thành một địa chỉ đủ quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu để cơ quan quản lý của Mỹ phải hiện diện thường trực.

Giờ chỉ còn một điều để hy vọng: Việt Nam và Hoa Kỳ sớm hoàn tất Thỏa thuận thương mại đối ứng (ART). Khi đó, doanh nghiệp Việt không chỉ vượt qua được các hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe, mà còn có thêm một khuôn khổ thương mại ổn định để đầu tư và phát triển dài hạn tại thị trường lớn nhất thế giới.

(Theo Hoàng Tư Giang)