Cách đây 2 hôm, mình bắt đầu status về nghề “mai mối” của mình bằng bày tỏ là mình vui rất vui khi nghe tin Bạn Quỳnh Viên, giám đốc điều hành công ty (CT) Hương Đất ký được MOA với một nhà phân phối lớn về nông sản của Malaysia, trong một chương trình hợp tác với Bộ Nông nghiệp nước này để chuyển giao phương pháp số hóa sản xuất, quản lý canh tác, quản lý chuỗi cung ứng để phát triển nông nghiệp bền vững.
Bài đăng đúng ngày 2/9, mình càng vui hơn (hơi bất ngờ) khi nhận được ý kiến muốn kết nối với Quỳnh Viên của bạn Agricare Banviet và rất nhiều câu hỏi về “công thức” số hóa của Hương Đất, cách tiến hành cụ thể.
Thế là mình lấy video mình phỏng vấn Quỳnh Viên cách đây gần 3 năm ra nghe lại và cập nhật thêm một số thông tin hiện nay.
Như các bạn biết, chương trình “Đối thoại với những người tiên phong” đã sản xuất được hơn 50 video trò chuyện với các doanh nhân và trong 5W1H (5W là What, who, why, where, when và 1H là How) thì chữ H, làm thế nào, là một nội dung nhận được nhiều câu hỏi, lời đề nghị doanh nhân hướng dẫn nhất. Bài mình viết về Quỳnh Viên và Hương Đất mới đây cũng nhận nhiều câu hỏi như vậy.
Mình xin giới thiệu lại sơ lược về quan điểm và cách làm để các bạn nào cần thì tham khảo.
Nội dung chính mình đã mời Quỳnh Viên chia sẻ:
- Quỳnh Viên đã làm gì trong 2 năm đầu cải tạo đất để trồng rau hữu cơ: diệt sâu bệnh bằng men vi sinh, gồng tài chính để người nông dân sống được với nông nghiệp hữu cơ
- Làm thế nào để Số hoá nông trường, để bó rau "lên tiếng" kể nguồn gốc và cứ quét QR Code là ra thông tin
- Có rau sạch rồi thì phải lo Logistics, làm sao để đưa rau từ nông trại đến siêu thị trong 24 giờ
- Và làm sao vượt qua khó khăn: nhiều nông dân bỏ cuộc khi số hoá, và người trẻ cần hỗ trợ gì ?
Cần chú ý. Điều đặc biệt là cô kỹ sư Hóa Quỳnh Viên chính là kiểu "nông dân 4.0" theo nghĩa: tự làm - tự quan sát - rồi mới số hoá. Chị xuống ruộng 2 năm, tự làm từng việc, tự gặp từng cái khó, rồi cùng team biến từng bước đó thành tính năng trong phần mềm.
Quỳnh Viên quan sát và trải nghiệm thực tế để cùng team viết phần mềm số hoá nông nghiệp hữu cơ theo cách tổ chức hành động như sau:
1. Bắt đầu từ "đau" thực tế, không bắt đầu từ code
• 2 năm chỉ để cải tạo đất: Chị dành 2 năm đầu chỉ để làm đất hữu cơ. Trong lúc đó chị ghi lại từng vấn đề: sâu bệnh nào xuất hiện mùa nào, xử lý men vi sinh ra sao, chi phí đội lên chỗ nào.
• "Tuần nào mà không có khó khăn là thấy không ổn": Chị coi mỗi khó khăn là 1 data point. Khó khăn càng nhiều thì càng phải số hoá để kiểm soát.
2. Quan sát chi tiết từng công đoạn để "dạy cho rau biết nói"
Mục tiêu của chị: người tiêu dùng quét QR là biết hết lịch sử cây rau. Để làm được thì chị và team phải đi thực địa ghi lại:
• Xử lý sâu bệnh: Trước đây xử lý bằng vi sinh như thế nào. Từ đó, ghi nhật ký ngày phun, loại men, thời tiết, kết quả
• Quản trị nông trường: Quá trình số hoá quản trị diễn ra từng bước : từ ghi sổ tay đến đưa lên app
• Logistics: "Làm thế nào để rau xanh từ nông trại đến siêu thị trong vòng 24 giờ"? Phải theo dõi từng chặng vận chuyển, nhiệt độ, thời gian
• Dòng tiền: Vấn đề của người kinh doanh nông sản còn tiếp tục: Sau phân phối, dòng tiền được quản lý như thế nào? Vậy là phải nối dữ liệu sản xuất với bán hàng.
3. Cách chị làm việc với team
Chị không ngồi văn phòng ra yêu cầu. Chị làm theo kiểu:
a. Tự làm trước: Chị trực tiếp làm nông, gặp khó ở đâu thì note lại. Ví dụ: khó minh bạch từ bên trong
b. Xác định "công đoạn nào quan trọng nhất trong số hoá": Không số hoá dàn trải. Ưu tiên chỗ nào dễ lỗi, dễ gian lận, người tiêu dùng quan tâm nhất
c. Test thực tế: Khi số hoá gặp khó và nhiều người bỏ cuộc thì chị ở lại làm cùng. Thấy chỗ nào nông dân không dùng được thì sửa ngay.
d. Hỏi người trẻ cần gì: Chị cũng đặt câu hỏi "Người trẻ cần sự giúp đỡ trong công cuộc số hoá như thế nào" để phần mềm dễ dùng cho thế hệ tiếp theo.
4. Và đây là tư duy cốt lõi khi số hoá
• Minh bạch từ bên trong: Dữ liệu phải thật, ghi ngay tại ruộng, không nên nhập lại sau
• Người tiêu dùng là trung tâm: Làm sao họ quét QR là thấy được câu chuyện của bó rau.
• Cân bằng tự nhiên: Số hoá để phục vụ nông nghiệp hữu cơ, không phải để phô diễn.
VỚI CÁC BẠN HỎI ĐỂ XEM LẠI VIDEO PHỎNG VẤN CHỊ NGUYỄN QUỲNH VIÊN:
Cuộc phỏng vấn của nhà báo Kim Hạnh với ThS - Nông dân Nguyễn Thị Quỳnh Viên trong series 5W1H Podcast trên nền tảng maybe.vn. Bạn có thể click vào đường link bên dưới để xem.
Chủ đề: Số hoá trong nông nghiệp - để dạy cho rau "biết nói".
Hoặc đơn giản hơn là vào website: castbox.fm.
Xin lược qua nội dung của toàn bộ video này:
- TRỞ THÀNH NÔNG DÂN 4.0 TỪ CON SỐ 0
(How) Con đường làm nông nghiệp hữu cơ đã bắt đầu như thế nào?
- NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ VÀ MÔI TRƯỜNG
(How) Làm thế nào để vượt qua những khó khăn trong 2 năm đầu gầy dựng nông trường hữu cơ?
(How) Tình hình xử lý sâu bệnh bằng vi sinh trước đây như thế nào?
- KHI BÓ RAU BIẾT “NÓI”
(How) Quá trình số hoá trong quá trình quản trị nông trường đã diễn ra như thế nào?
(What) Người tiêu dùng sẽ thấy những thông tin nào khi quét QR Code trên sản phẩm?
- TẦM QUAN TRỌNG CỦA SỐ HOÁ
(How) Làm thế nào để rau xanh từ nông trại đến siêu thị trong vòng 24 giờ?
(How) Sau phân phối, dòng tiền được quản lý như thế nào?
(What) Công đoạn nào quan trọng nhất trong số hoá
- MINH BẠCH TỪ BÊN TRONG
(How) Quỳnh Viên cảm thấy như thế nào khi người bắt đầu làm số hoá gặp khó khăn và bỏ cuộc?
(How) Người trẻ cần sự giúp đỡ trong công cuộc số hoá như thế nào?
- CÂU CHUYỆN BÊN LỀ

