Hội nghị của Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp đã diễn ra ngày 18/7/2026 với chủ đề “Tháo gỡ diểm nghẽn - khơi thông nguồn lực – Thúc đẩy tăng trưởng”. Đây là cuộc gặp chính thức của Thủ tướng Chính phủ với các doanh nghiệp lần đầu tiên của nhiệm kỳ mới.
Bài tường thuật của anh Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký VCCI (một “báo cáo viên” tin cậy của Câu Lạc Bộ Doanh nghiệp dẫn đầu LBC) với chủ đề cố hữu của anh, “Dòng chảy pháp lý kinh doanh” đã nêu bật các điểm đáng chú ý của Hội nghị chính phủ lần này:
Mở đầu, Thủ Tướng thẳng thắn: “đừng khen chính phủ nữa, hãy nêu rõ những vướng mắc và kiến nghị”. Thật vậy, khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp là nội dung trọng tâm của cuộc gặp này. Để chuẩn bị cho cuộc gặp, VCCI đã tập hợp từ gần 900 kiến nghị cụ thể, chia thành 53 nhóm vấn đề khó khăn nổi bật, trong báo cáo hơn 50 trang.
Tham dự cuộc họp lần này, có đủ cả doanh nghiệp tư nhân, FDI và DNNN, thể hiện cách đối xử bình đẳng các thành phần kinh tế trong từng hoạt động cụ thể .
Điểm đáng ghi nhận là có nhiều tư duy mới từ cuộc họp. Chẳng hạn tư duy mới về đối ngoại, Thủ tướng cho biết thời gian tới các cuộc tiếp xúc ngoại giao giữa lãnh đạo VN với lãnh đạo các nước sẽ chú trọng đậm nét các vấn đề của doanh nghiệp. Trách nhiệm hàng đầu của Bộ Ngoại giao, của từng Đại sứ sắp tới là công việc của doanh nghiệp; mức độ hoàn thành công việc của các cán bộ ngoại giao phải gắn chặt với mức độ thuận lợi của doanh nghiệp tại địa bàn...
Khơi thông nguồn lực và tháo gỡ điểm nghẽn là không khí đậm đặc của những cuộc họp gần đây của lãnh đạo Đảng và Chính phủ. Vì thế cũng tại hội nghị, có nhiều vấn đề đích thân Thủ tướng đặt câu hỏi cho bộ trưởng vì thấy trong phát biểu vấn đề chưa được nêu.
Ngày hôm qua, báo vnexpress.net đã nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Hội nghị sơ kết 18 tháng triển khai nghị quyết 57 BCT ngày 1/7/2026: “ Yêu cầu tập trung nguồn lực làm chủ và phát triển các công nghệ chiến lược thành sản phẩm cụ thể, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh, vật liệu và năng lượng, chip bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ biển, đại dương và lòng đất.
Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được xác định là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hiệu lực quản trị và khả năng tự chủ quốc gia. Thể chế từng bước được hoàn thiện, nhiều điểm nghẽn được tháo gỡ.
Thời gian gần đây, doanh nghiệp có nhiều nỗi lo. Một điều khiến họ hoang mang là yêu cầu tập trung nguồn lực có được thực hiện thông suốt chưa? Hay đang có những “vectơ” trái chiều cứ cố tình khơi dậy, đi ngược chủ trương của TW và của chính phủ?
Hãy nghe nhà báo Tư Giang nói lên nỗi lo này khi so sánh thực trang đáng mừng của cả nước , đã cố gắng nhiều năm thúc đẩy hội nhập mới ký kết được 17 Hiệp định thương mại với thế giới mà tình thế khẩn trương cần huy động các nguồn lực thì xuất hiện rõ kiểu… tư duy ao làng:
Việt Nam đã tham gia 19 FTA, một bước đi quá dài trước thời đại, mở bung cánh cửa để nền kinh tế hòa vào dòng chảy kinh tế và văn minh toàn cầu.
Thế nhưng, một nghịch lý nhức nhối đang hiện hữu: Trong khi thể chế kinh tế đã bước ra đại dương, thì tư duy xã hội dường như vẫn muốn neo lại nơi ao làng tù đọng.
Làn sóng thủ cựu, bảo thủ trong nhận thức đang trỗi dậy như một lực cản đối nghịch trực tiếp với tầm vóc hội nhập của nước ta.
Bản chất của các FTA thế hệ mới như CPTPP hay EVFTA là cuộc chơi của những chuẩn mực văn minh: minh bạch, thượng tôn pháp luật tôn trọng con người,… đòi hỏi chúng ta khơi gợi những bộ óc cởi mở và tư duy duy lý.
Tuy nhiên, chúng ta lại đang chứng kiến một xu hướng co rút về nhận thức đáng lo.
Các tút trên mxh đang tập trung quá đà với năng lượng tràn đầy vào những cuộc đấu tố cảm tính trên mạng xã hội, bài xích tinh thần "khai phóng" và kỳ thị sự khác biệt.
Sự đối lập giữa một hạ tầng kinh tế mở và một thượng tầng nhận thức đóng đang để lại hệ lụy nhãn tiền.
Sẽ là sai lầm nếu ngộ nhận rằng đất nước có thể giàu mạnh bền vững chỉ bằng việc làm gia công, còn tư duy xã hội thì cứ xơ cứng cho "an toàn".
Chính lối suy nghĩ tiểu nông ấy khiến lực lượng lao động chậm trễ nâng chuẩn, kéo dài sự tụt hậu về kỹ năng toàn cầu.
Chống lại tư duy cởi mở trong bối cảnh đã mở toang 19 cánh cửa hội nhập là một sự tự mâu thuẫn đáng trách.
Hội nhập kinh tế phải đi đôi với hội nhập tâm thế. Nếu không dũng cảm đoạn tuyệt với tư duy thủ cựu để mở rộng tầm nhìn, tư duy và nhận thức, chúng ta rồi lại vươn mình một cái rồi lại quay vào hang mà thôi.”
Bài viết khiến tôi nhớ lại lời nhắc của Tổng bí thư tại hội nghị ngày 1/7/2026:
“Vẫn còn nhiều hạn chế về thể chế, hạ tầng, nhân lực, dữ liệu, an ninh mạng, an toàn thông tin và giải ngân vốn. Kết quả thực tế chưa tương xứng với nguồn lực và quyết tâm chính trị, chưa tạo ra nhiều sản phẩm chiến lược cụ thể. "Khâu yếu nhất hiện nay là tổ chức thực hiện".
Rõ ràng doanh nghiệp chia sẻ nỗi lo của lãnh đạo Đảng và Chính Phủ. Công cuộc tập trung khơi thông nguồn lực đang cần tổ chức thực hiện nhất quán và triệt để thay vì đẩy mạnh kiểu… tư duy ao làng.
