Theo dữ liệu của “Sáng kiến toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (GI-TOC)”, mạng lưới tội phạm có tổ chức trên toàn cầu đang mở rộng quy mô trị giá đến 4.000 tỉ đô la. Chỉ số tội phạm có tổ chức toàn cầu năm 2025 (GOCI 2025) của GI-TOC xếp Campuchia là một trong những nhà sản xuất hàng giả lớn của thế giới. Campuchia không chỉ là thị trường tiêu thụ hàng giả từ các nước láng giềng đổ về, mà còn là nơi trực tiếp sản xuất, tác động ngược trở lại với các nước trong khu vực. Campuchia được xác định là một "nhà cung cấp quan trọng" mặt hàng thuốc lá giả cho cả thị trường EU.
Nikkei Asia vừa có một bài ngắn về tình trạng nhiều sản phẩm Nhật Bản bị làm nhái, làm giả tại xứ chùa tháp. Chẳng hạn, chỉ riêng mặt hàng thuốc lá lậu xứ này cũng sẽ gây ra thất thu thuế 300 triệu đô la trong giai đoạn 2026 - 2035, theo tính toán của hãng Japan Tabacco. Xe máy Trung Quốc được lắp ráp ở Campuchia có mẫu mã giống hệt Honda bán dưới 1.000 đô la/chiếc, chưa đầy 50% giá xe thật. Thực phẩm, mỹ phẩm, đồ gia dụng và các thiết loại thiết bị dán nhãn bằng “thứ tiếng Nhật lủng củng”, nhưng đến địa chỉ ghi trên bao bì thì không hề tìm được, theo đại diện Unicharm.
“Campuchia đang ở trong một hoàn cảnh rất khó khăn. Đây là thời khắc mang tính quyết định, không chỉ trong việc thu hút đầu tư mới, mà còn trong việc giữ chân các nhà đầu tư hiện tại”, theo lời Đại sứ Nhật Bản tại Campuchia Atsushi Ueno.
Môi trường kinh doanh đang suy kém, bởi nhiều nguyên nhân như các đường dây lừa đảo có tổ chức có liên quan không ít đến Việt Nam (kiểu “phong trào” cung cấp “việc nhẹ lương cao” hay các đường dây buôn người) thì nay nạn hàng nhái, hàng giả đang lnổi lên như hiện tượng nhức nhối. Campuchia đang thiếu hàng tiêu dùng do đứt nguồn hàng từ Thái Lan – vốn là hệ quả của lệnh cấm từ Thái Lan kể từ khi xung đột biên giới Thái – Miên gia tăng từ tháng 5 năm ngoái. Hàng tiêu dùng từ Việt Nam và các nước ASEAN đang dần thế chỗ cho hàng Thái, nhưng việc tự sản xuất, tự cung cấp hàng giả ở đây cũng nhanh chóng được đẩy mạnh…
Giữa tháng 10-2025, Tổng cục bảo vệ người tiêu dùng, cạnh tranh và chống hàng giả Campuchia (CCF) đã kiểm tra 107 địa điểm gồm các chợ lớn nhỏ và tiệm tạp hóa ở các tỉnh thành, như Phnom Penh, Kampong Speu, Svay Rieng, Kandal và Ratanakkiri. Chiến dịch này được thực hiện sau thông báo công khai ngày 14-10 của Cục An toàn Thực phẩm Việt Nam (VFA) rằng Công ty TNHH Thực phẩm GF Việt Nam, đặt tại tỉnh Hưng Yên, đã sản xuất và phân phối các sản phẩm dầu ăn kém chất lượng và hàng giả dưới các nhãn hiệu Chica, Tamin Gold, Gold Max, TOT và Mega Food trên nhiều tỉnh thành tại Việt Nam. CCF kết luận không phát hiện trường hợp nào dầu ăn giả nào thuộc 5 nhãn nói trên.
Thế nhưng, sự chuyển động của CCF chỉ là có lệ, phụ họa cho các diễn biến ở Việt Nam, khi đường dây kinh doanh tà ác ở Hưng Yên và Hà Nội đã lan khắp các tỉnh thành Việt Nam trong năm 2025. Đầu tiên là vụ Nhật Minh Food ở Hưng Yên bị phát hiện hồi tháng 6, rồi GoldWin có trụ sở tại Hà Nội (nhưng do lực lượng Hưng Yên truy bắt) và tiếp đó là GF Việt Nam ở Hưng Yên bị phát hiện trong cùng tháng 9.
Trong vụ Nhật Minh Food, theo báo Lao Động, hàng ngàn tấn dầu thực vật phế phẩm, chuyên dùng làm thức ăn chăn nuôi từ bồn chứa qua hệ thống đường ống ngầm sâu trong lòng đất được bơm vào chai, bình. Khách mua loại dầu này là các bếp ăn công nghiệp, nhà hàng, làng nghề sản xuất bánh kẹo, đồ ăn vặt...
Các báo cáo từ Việt Nam đã khiến nhà chức trách Campuchia chú ý, nhưng CCF khẳng định không có dầu giả từ Việt Nam. Nhưng Campuchia đang là đất trung chuyển hàng giả từ các nơi dội ngược vào thị trường Việt Nam. Hồi tháng 10-2025, theo Tuổi Trẻ, lực lượng chức trách Tây Ninh đã phát hiện và triệt phá một kho hàng chứa tới gần 26.000 sản phẩm mỹ phẩm nghi ngờ là hàng giả. Lô hàng khổng lồ này có nguồn gốc trôi nổi, được xác định là rác thải thương mại từ một đường dây chằng chịt liên kết giữa Campuchia, Thái Lan và Trung Quốc.
Đứng trước mạng lưới tội phạm thương mại ngày càng tinh vi, các quốc gia buộc phải chuyển từ phòng ngự đơn lẻ sang chủ động hợp tác xuyên biên giới. Đầu tháng 4-2026, Hải quan Hàn Quốc và Hải quan Campuchia đã ký thỏa thuận thực hiện các đợt truy quét chung, chia sẻ thông tin tình báo nhằm đánh sập tận gốc các đường dây sản xuất và phân phối hàng giả mạo nhãn mác Hàn Quốc.
Từ trung tâm TP.HCM đến cửa khẩu Mộc Bài khoảng hơn 80 cây số, nhưng từ điểm cực Tây, bờ rìa của thành phố là xã Thái Mỹ đến cửa khẩu biên giới chỉ khoảng 16 cây số. Sau các casino và trung tâm lừa đảo trực tuyến, hàng giả và hàng nhái từ xứ láng giềng là nỗi lo lớn nhất của hàng Việt giữa bộn bề của cuộc chiến Trung Đông và biến động thuế quan Mỹ đầu tháng 7 tới.
(Theo Ricky Hồ, BSA)
