(Share từ FB bạn Hà Lâm Tú Quỳnh. Mình dậy sớm như mọi ngày. Định viết về một niềm vui khi đọc một thông báo từ cuộc họp Quốc Hội liên quan tới các doanh nghiệp bạn bè mình. Nhưng đọc thấy nỗi niềm của một người mẹ, bạn mình. Lại thấy nên share vì mình cảm dộng và tâm đắc lắm)

Hôm nay hai vợ chồng được mời dự lễ Trao giải thưởng Danh Dự và Tốt Nghiệp của các nam sinh Sec 4 trường ACS Barker Road. Trong gần 200 cái tên được xướng lên trong lễ Vinh danh Học Sinh được giải thưởng Danh Dự ở nhiều lĩnh vực khác nhau của trường, mình đặc biệt xúc động khi giây phút tên của con được xướng lên trong hội trường và hiện lên trên màn hình chính của sân khấu trao giải. Nhưng mình không chỉ tự hào về những thành tích của con mà mình còn đặc biệt xúc động vì trên bảng vinh danh hôm nay của niên khoá 2026, đây là một cái tên 𝐭𝐡𝐮𝐚̂̀𝐧 𝐕𝐢𝐞̣̂𝐭 𝐝𝐮𝐲 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭!

11 năm trước, vì công việc vợ chồng mình đưa các con sang Singapore để sinh sống, làm việc và học tập. Qua hai lần cực kỳ may mắn khi cả hai con đều được nhận vào trường công lập tại Singapore vốn không dành cho người nước ngoài, mình đã đắn đo suy nghĩ có nên đăng ký thêm tên tiếng Anh cho con dễ hòa nhập cùng bạn bè và thầy cô giáo không. Tuy nhiên cuối cùng hai vợ chồng quyết định giữ nguyên tên thuần Việt nhất cho các con như chính mình khi làm trong nhiều công ty tập đoàn quốc tế lớn thì mình cũng luôn giới thiệu với mọi người tên tiếng Việt của mình dù cái tên mình không hề dễ đọc. Việc giữ lại tên tiếng Việt hay giữ danh tính Việt không phải lúc nào cũng dễ dàng khi sống ở xứ người. Vì sao? Vì phải thẳng thắn nhìn nhận là có quá nhiều lần danh tính Việt bị bêu rếu trên nhiều phương tiện truyền thông vì những sai phạm, vi phạm luật pháp ở xứ người. Sống ở xứ người, khi một cái tên Việt bị bêu rếu thì cả một cộng đồng người Việt cũng bị tổn thương, sự tổn thương nặng hơn gấp nhiều lần khi còn bị đè lên đó sự kỳ thị, khinh khi. Thế nhưng mình vẫn tin và quyết liệt bảo vệ cái danh tính Việt đó cho các con, thế hệ thứ 2 ở xứ người vì vợ chồng mình luôn dạy các con rằng người Việt có vô số điều ưu tú, vượt trội và tử tế. Chính các con cũng may mắn được tiếp xúc với rất nhiều cô chú bác anh chị người Việt giỏi và tử tế tại nhiều nơi trên thế giới mà các con có dịp đi qua. Mỗi chặng đường ấy là một chút nỗ lực bền bỉ xây dựng cho các con danh tính của mình.

Vì sao vợ chồng mình làm như vậy? Vì trong thời đại thế giới phẳng, khi đến ngôn ngữ các con sử dụng nhiều nhất mỗi ngày đã không còn là tiếng mẹ đẻ, món ăn sáng hàng ngày của các con không còn là cơm tấm, bánh mì, giai điệu ngân nga trong đầu không phải là lời bài hát mà ông bà cha mẹ đã cùng ngân nga… càng nhiều điều mới, càng có lúc sẽ bị hoang mang tự hỏi mình là ai, mình có gì đặc biệt trong hơn 8 tỷ người trên thế gian này.

Khách mời danh dự hôm nay đến trường phát biểu ngày tốt nghiệp cho các chàng trai trẻ 16 tuổi, cái tuổi đang khao khát xác lập danh tính riêng, tính cách riêng của mình, tò mò khám phá thế giới rộng lớn cũng như nhiều hi vọng, ước mơ trong sáng nhất. Anh ấy chia sẻ những điều đơn giản nhất, không cao siêu hoa mỹ hay lên gân lên cốt gì ghê gớm và tuyệt nhiên không hề nhắc đến AI (đây là điều mình quá tâm đắc vì AI là điều ai cũng biết, các con cũng biết nhưng cứ nhai đi nhai lại thì quá kiểu chúng ta cứ đang bị vĩ cuồng vì AI). Những lời khuyên đó, hai vợ chồng mình, những người đã bắt đầu qua ngưỡng bên kia sườn dốc cuộc đời thấy vô cùng chân thật :

- Biết mình là ai : Know who you are
- Biết mình muốn gì để sống một cuộc đời có ý nghĩa : Know What you want or to a bigger extend: your Purpose in Life
- Nhận trách nhiệm hành trình cuộc đời mình: Own your Journey
- Biết linh hoạt ứng biến để đi đến đích cuối cùng: Adapt to make it to the end.
- Đừng đi một mình : Don't walk alone. Phải biết hợp tác cùng mọi người. Có lúc là mình nương tựa mọi người và có lúc phải biết nâng đỡ người khác. Đừng tự biến mình thành kẻ đơn độc.

Và anh ấy cũng không quên dặn dò một điều rất thật: Đời là lên voi xuống chó. Cuộc đời không bao giờ chỉ là một đường thẳng nên khi hoang mang, cùng cực, chính việc "Biết mình là ai" sẽ giúp con đi qua những giờ khắc đen tối nhất mà không có Bố Mẹ, Thầy Cô hay Bạn Bè ở bên để bảo vệ hay hỗ trợ con.

Cho kỳ thi O Level để lên cấp 3, anh dặn dò thêm vài ý:

Đừng để hệ thống điểm số nhà trường định nghĩa thế nào là thành công cho mình.
Đừng để xã hội quyết định giá trị con người mình.

Chỉ khi các con xác định được mình là ai các con mới có thể tự tin làm chủ cuộc đời mình. Đọc đến đây mình nghĩ bạn sẽ hiểu vì sao mình tự hào về cái tên thuần Việt của con và về việc chính con đã tự tin dùng tên thuần Việt ấy để kết nối, xây dựng các mối quan hệ của chính con trong hành trình cuộc đời này.

Từ ‘luỹ tre’ làng này, bố mẹ chúc con sẽ tự tin vững bước khám phá và xây dựng thêm nhiều điều mới cho cuộc sống và góp phần làm đẹp hơn cho cuộc đời những người xung quanh con.

PS. Bạn trẻ đúng ở giữa 16 tuổi, chưa "bẻ gãy sừng trâu" mà đã cao hơn ba. Ông bố này hồi trước làm việc ở cùng báo Tuổi Trẻ với tôi, bút danh là Lê Nam.