Sáng nay, Trung tâm BSA tiếp nhận một nhân sự mới cho một bộ phận mới thành lập, theo đúng xu thế và yêu cầu của doanh nghiệp hiện nay, bộ phận xây dựng và đẩy mạnh hoạt động “Thiện Nguyện bền vững”.

Trong câu chuyện trao đổi đầu tiên giữa người phụ trách cơ quan với nhân viên bộ phận công tác mới, phải chăng đang có nhiều chuyển đổi trong hoạt động doanh nghiệp, ắt dẫn tới đối chiếu công tác này so với việc thường làm từ thiện khi có thiên tai, thảm họa theo sự vụ, tình thế thì một bạn trẻ nêu ra sự kiện Suntory Pepsi khánh thành nhà máy mới thứ 6 tại Hựu Thạnh (huyện Đức Hòa, Long An cũ, nay là Tây Ninh) sao lại cùng lúc với khai trương một cây cầu mới.

Tôi có tham dự cuộc khánh thành nhà máy này. Đứng trên cây cầu nội bộ phía trên nhà máy nhìn ngắm nhà máy trải rộng bên dưới, có thể nói toàn cảnh thay đổi rất rõ: không còn ống khói, thiết bị to oành, sáng choang, công nhân đồng phục tinh tươm, di chuyển theo từng dây chuyền… như những nhà máy thâm dụng lao động trước đây. Nổi bật là 5 cỗ máy di chuyển theo luồng đi vạch sẵn, hoàn toàn tự động, và 5 con robot đó tự mình làm hết chuỗi công việc cho đến đưa sản phẩm ra kho tự động luôn. Nhà máy mênh mông không một bóng người.

Tôi nhớ tới một lợi ích mà trước đây, các FDI khi khai trương thường nhấn mạnh: Giải quyết hàng nghìn, hàng vạn việc làm cho địa phương.

Người làm công tác thiện nguyện bền vững ắt phải chú ý tới một công trình hôm nay khánh thành gần nhà máy: Suntory Pepsi cũng tài trợ xây dựng một công trình giao thông nông thôn là cầu An Thạnh. Vâng, cùng trong chuỗi hoạt động gắn kết cộng đồng và đầu tư hạ tầng địa phương.

Tôi hỏi anh bạn chuyên làm HR (nhân sự một FDI):
- Thay cho hàng ngàn việc làm bằng cây cầu thì dân An Thạnh được gì?
- Kết nối giao thông: Thay thế các cầu tạm/phà cũ, giúp người dân hai bên bờ sông/kênh lưu thông an toàn, rút ngắn thời gian di chuyển. Và còn thúc đẩy kinh tế nông thôn: Giúp việc vận chuyển nông sản, hàng hóa của bà con nông dân thuận lợi hơn, giảm chi phí logistics tiểu ngạch. Có cả an sinh xã hội & Giáo dục: Tạo điều kiện cho học sinh đến trường an toàn trong mùa mưa lũ, nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng quanh khu vực dự án.

Như vậy, sự dịch chuyển từ mục tiêu "tạo hàng nghìn việc làm phổ thông" sang "đóng góp ngân sách, công nghệ, chuỗi cung ứng & hạ tầng cộng đồng (xây cầu)" coi như là sự chuyển dịch từ "Thâm dụng lao động" sang "Tự động hóa cao".

Một anh bạn chuyên nghề F&B giảng giải: Nhà máy này áp dụng chuẩn Smart Factory / Công nghệ 4.0 (dây chuyền chiết rót tốc độ cao, robot bốc xếp, quản lý kho tự động). Một nhà máy đã chi phí 300 triệu USD, trước đây cần 2.000–3.000 công nhân, thì nay chỉ cần vài trăm nhân sự trình độ cao để vận hành và giám sát hệ thống.

Mà trong thực tế, nhà máy cũng sẽ tạo ra việc làm gián tiếp thông qua hệ sinh thái: Các nhà cung cấp bao bì, vỏ chai, nông sản (đường, hương liệu). Đội ngũ vận tải, kho bãi, dịch vụ bảo trì kỹ thuật và dịch vụ phụ trợ địa phương (ăn uống, ở, thương mại xung quanh KCN).

Đặc biệt tôi và các bạn trong bộ phận “Thiện nguyện bền vững” ngồi bàn sâu hơn về "Tác động CSR (Trách nhiệm xã hội)" thực chất hơn do chiếc cầu mang lại giá trị hữu hình và lâu dài:

Đi đúng nhu cầu địa phương: Long An là vùng sông nước, hạ tầng giao thông kết nối nông thôn luôn là điểm nghẽn. Ngoài ra cũng tạo sự đồng thuận cộng đồng (Social License to Operate): Một cây cầu giúp cải thiện đời sống trực tiếp cho cộng đồng dân cư xung quanh nhà máy, tạo dựng uy tín doanh nghiệp bền vững.

Sự thay đổi này cho thấy bước tiến lớn trong thu hút đầu tư của Việt Nam: chuyển từ thu hút vốn bằng giá nhân công rẻ sang thu hút công nghệ cao, phát triển bền vững và hạ tầng đồng bộ.

32 năm thực hiện lời cam kết gắn bó lâu dài với Việt Nam, Công ty PepsiCo vào Việt Nam từ 1994 (ngay sau khi Mỹ xóa bỏ lệnh cấm vận), công ty đã không ngừng: Mở rộng hạ tầng & Sản xuất, thực hiện trách nhiệm xã hội & Bền vững (qua các chương trình như: giáo dục tiết kiệm nước "Mizuiku - Em yêu nước sạch" (đưa vào giảng dạy chính khóa cấp tiểu học), dự án "Triệu cây xanh vì một Việt Nam xanh… và tiên phong Chuyển đổi xanh, áp dụng bao bì 100% nhựa tái sinh (rPET) cho các sản phẩm chủ lực như Pepsi và Trà Ô Long TEA+, đồng thời chuyển đổi năng lượng sinh khối (biomass) trên toàn hệ thống nhà máy.

Một người bạn của chương trình “Khởi nghiệp Xanh”, năm nào cũng có giải thưởng riêng cho một dự án xuất sắc, có mặt hôm nay, là người gần như gắn bó gần hết thời gian lao động với công ty: ông Phạm Phú Ngọc Trai , bắt đầu từ một cán bộ nhà nước (Foodexco, Tribeco) chuyển sang làm đại diện phía Việt Nam trong liên doanh IBC (1991). Ông chính thức quản lý và cống hiến 18 năm liên tục cho PepsiCo, đảm nhận vị trí Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc PepsiCo Đông Dương (phụ trách Việt Nam, Lào, Campuchia) và Phó Chủ tịch Đối ngoại PepsiCo Đông Nam Á cho đến khi chính thức nghỉ hưu năm 2010. Hiếm có một nhà quản lý công ty tại một nước bình thường đã tạo dấu ấn 4 lần vô địch toàn cầu (Giải VCK) là giải thưởng tập đoàn này dành cho đơn vị kinh doanh xuất sắc nhất thế giới.

Một sự cam kết không thể thực hiện nếu không có sự gắn bó giữa những người lao động với nhau?