Chị Hai tôi mất hôm sáng sớm 6/6/2026. Người thân vĩnh viễn ra đi thì ai cũng tiếc thương, nhất là chị đi quá đột ngột. Nhưng chúng tôi cũng vừa thương vừa mừng cho chị. Chị năm nay 85 tuổi, đang điều trị ung thư giai đoạn cuối. Bác sĩ nói, chị sắp chuyển qua giai đoạn bị đau (hiện nay chỉ khó thở, chưa bị đau mà yếu dần). Nhưng sáng hôm ấy, chị thức dậy, cô y tá trực hỏi, bác nhớ tên cháu không, chị còn nói đúng tên, vậy mà 30 phút sau, chị ra đi, như vừa chợp mắt ngủ quên. Thật an lành, nhẹ nhàng.

Nhà chị ở cuối hẻm, trổ ra bờ kè Hoàng Sa. Nhà chật, hẻm càng chật. Nhưng trước khi quan tài về, lối xóm đã phụ con cháu của chị dựng “rạp” trước hai căn nhà bên cạnh, che bạt cẩn thận. Và phòng khi khách viếng tang không có chỗ để dựng xe gắn máy, khoảng sân căn nhà đầu hẻm được chủ nhà dẹp gọn và lối xóm cử người phụ giữ xe suốt mấy ngày đêm tang lễ.

Con cháu quyết định không mời kèn trống, các thầy tụng kinh cũng nhè nhẹ (không như kiểu bắc loa khi tụng kinh). Tôi ngồi lặng im “nhận mặt” người đến viếng. Hầu hết bà con trong xóm đều đến đốt nhang. Tôi về ở xóm nghèo này từ lúc mới 5 tuổi. Sau khi có gia đình, tôi dời đi nhiều nơi, nhưng cuối cùng, vẫn theo yêu cầu cố hữu của má tôi, khi có điều kiện là dời nhà về ở gần cha mẹ. Bây giờ, chị lớn nằm xuống càng thấy má tôi sáng suốt. Tôi tham gia ngay từ đầu việc chuẩn bị liệm thì tất cả chị em đã tề tựu đủ. Mấy đứa nhỏ điểm danh, má Ba, má Tư, má Sáu, má Bảy, cậu Tám đều túc trực và các con cháu (cháu nội, ngoại, cháu cố) của chị đã có mặt đủ.

Trong số khách đến, tôi nhận ra còn có mấy người hơi quen, tức là đã thường thấy khi về xóm cũ nhưng không nhớ rõ lắm. Cô em tôi nói nhỏ vào tai. Chị này bán bánh tráng, anh kia đang chạy xe ôm, chị mới vô bán chè. Hai cô đi giày rất cao, vô con hẻm sũng nước lồi lõm thấy hơi ngán, là nhân viên ngân hàng cũ chị Hai làm. Hả, chị Hai nghỉ hưu mấy chục năm rồi mà. Họ là học trò của mấy người thay chị Hai khi chị Hai nghỉ hưu, mấy năm trước, cũng có tới với sếp của họ, cùng đến thăm chị ấy.

Tôi ngồi uống nước suối suông, chuyện trò về từng gia đình trong xóm rôm rả. Họ già đi nhiều, vẫn lam lũ nhưng vẫn nhớ “mấy chị con bác Khánh tốt bụng”. Ba tôi hồi đó hay giúp bà con nhưng được nhớ nhất có lẽ vì tính hay đùa và… khoe con. Khuya, thấy chị Tám chè thưng đi ngang, ông hay kêu, Chè ơi, còn không? Dạ còn chú, hết thì con dìa ngủ rồi. Còn hả, đem lên Sài Gòn bán đi con! Vậy mà Tết là bà con lối xóm đi chúc Tết nhau cũng ghé ngang thăm các “con bác Khánh” và thắp nhang cho bác…

Tôi thấy đứa cháu kêu tôi là ngoại Ba thút thít khóc nho nhỏ cạnh ba nó, thằng Mạnh cháu rể. Tôi hỏi, nó than phiền gì vậy? Mạnh nói , tại cái chị gì điều khiển động quan của nhà đòn kể lể quá dài, quá ồn, trái ý bà ngoại con không có thích tang lễ ồn ào.

Tôi cũng thở dài, cô ấy làm trọn "lớp Nam Ai" kể lể thảm thiết quá, nhắc tên công ty dịch vụ mai táng nhiều lần quá, bà chị Hai của tôi chắc không ưng rồi.

Bà con lối xóm nối đuôi nhau đến thắp nhang, nhiều cậu thanh niên đến khuân đồ, dọn dẹp cũng lặng lẽ, trật tự. Có mấy người tới “đố vui” tôi: cô Diệu (tên gọi tôi ở nhà hồi nhỏ) lên ”ti di” hoài tôi kêu không trả lời, bữa nay mới về nha. Cô Diệu nhớ tui không, Chèn, sao không nhớ, hồi đó, có lần “người yêu” chị say rượu, rượt chị chạy vô kêu cứu bác Khánh, tui nhớ mà…

Chuyến xe đưa chị Hai tôi lên Bình Hưng Hòa rất đông. Động quan 2g30 chiều, thấy mấy cô em tui chuẩn bị mấy chục ổ bánh mì và nước suối, tôi thắc mắc, giờ này vừa ăn cơm xong còn đưa bánh mì sợ dư không, thì em tôi giải thích, là mình cám ơn bà con, họ không ăn liền thì chiều họ ăn, chị Ba, một chút quà là tấm lòng nhớ ơn của mình.

Người ra đi nhẹ nhàng. Bà con lối xóm thân tình gắn bó chăm lo như bao lâu nay... Xóm Lách nhà tôi khi tôi ra đi là một xóm nghèo, nay có giàu lên đôi chút (nhà cửa sửa sang khang trang hơn) nhưng tình thương lối xóm vẫn “nguyên bản”, giản dị, ấm áp. Tôi nói đùa với chị Hai Xẩm bán hủ tiếu đầu hẻm, nè bà, tui thấy đám ma vầy “êm” mà ấm lắm. Tui sợ lễ nghi rườm rà với kèn trống ồn ào. Mai mốt tui cũng ưng được cái đám ma yên tĩnh thân tình vậy, bà nhớ đến thăm tui khi đó nha. Bả cười: "Tui cúng cô Diệu tô hủ tiếu nóng không bỏ ngò!".