Mọi chuyện bắt đầu từ hôm 30/1…

- XẢY RA TÌNH HÌNH ÙN TẮC TOÀN BỘ HÀNG NHẬP từ ngày 26/1, là ngày ban hành nghị định 46, hàng nhập các loại từ thực phẩm, nguyên liệu đầu vào cho thực phẩm, nông sản tươi… đều ùn tắc trên phạm vi toàn quốc.

- Tất cả các đơn vị trước nay thực hiện nhiệm vụ Kiểm tra nhà nước về ATTP đều dừng (từ Nam ra Bắc) để "chờ hướng dẫn". Toàn bộ các co quan Hải quan đều "dừng" thông quan các hàng này vì không biết phải làm như nào.

- Lý do tắc: Mặc dù Nghị định 46 có quy định Điều 54 (điều khoản chuyển tiếp) với 02 nội dung quan trọng là: (1) Khoản 1 Điều 54 qui định sản phẩm nào đã "tự công bố" thì được làm mọi thứ bình thường cho tới khi (phạm vi 12 tháng) có giấy ATTP mới; (2) Khoản 5 Điều 54 nôm na: đơn vị nào đã được chỉ định làm Kiểm tra nhà nước thì cũng tiếp tục làm bình thường tới 31/3/26.

Trước khi lưu thông, tất cả hàng nhập phải qua kiểm tra của cơ quan chức năng nhưng… nghị định 46 chưa có thông tư, không có điều khoản chuyến tiếp nào về phương thức kiểm tra của nhà nước.

Có một địa phương xử lý kịp thời: tỉnh Tây Ninh (Xem bài về cách xử lý của Tây Ninh)

Còn thì hơn 1.300 xe và ghe chở nông sản đang mắc kẹt tại biên giới từ Bắc vào Nam!

Ông Chu Quốc Thịnh phụ trách Cục An toàn thực phẩm của Bộ Y Tế cho biết ngay trong chiều qua, 30/1, với vai trò là cơ quan chuyên môn đầu mối về ATTP, Cục ATTP đã tổ chức cuộc họp với Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật, để trực tiếp trao đổi, làm rõ các nội dung vướng mắc, đảm bảo không để khoảng trống hướng dẫn khiến doanh nghiệp phải “tự dò đường” khi chính sách mới vừa có hiệu lực. Kết luận quan trọng được thống nhất tại cuộc họp là: Những khó khăn phát sinh không xuất phát từ nội dung quy định của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, mà chủ yếu liên quan đến khâu tổ chức, phối hợp trong triển khai thực hiện giữa các cơ quan quản lý chuyên ngành".

BIỆN PHÁP CẤP BÁCH. Hải Quan gửi thư cho tất cả các Bộ. (Xem ảnh bên dưới).

Và ngay sau đó có CHỈ ĐẠO CỦA LÃNH ĐẠO CHÍNH PHỦ VỀ KHÓ KHĂN, VƯỚNG MẮC TRONG THỰC HIỆN NĐ46 của chính phủ, yêu cầu phải xử lý xong trước 12g trưa hôm nay 1/2/2026.

Tôi sẽ tiếp tục phân tích Vì sao chỉ 3 tuần sau vụ án xử vụ tiêu cực dài 8 năm của Cục ATTP, nghị định 46 ra đời thay nghị định 15 lại xảy ra sự cố “ùn tắc toàn quốc” mấy hôm nay.

Chỉ còn 16 ngày nữa là mùng 1 Tết. Cao điểm kinh doanh mùa Tết chẳng còn mấy ngày. Nói doanh nghiệp đang ngồi trên đống lửa quả không sai. Hãy nghe họ nói…