Mỗi dịp lễ tôi thường nghĩ đến một bữa ăn món Nhật có nhâm nhi chút bia với nàng. Cứ gọi điện thoại hẹn hò với Mayu là tôi đổi giọng cà rỡn, bông lơn, rủ rê, nhậu đi, nhậu thôi Mayu, như kiểu dân "guộng" chiều chiều hay rủ nhau.

Mấy hôm trước tôi thấy Mayu kể chuyện nàng mời một đoàn học sinh trung học Nhật Bản đến Đồng Tháp giao lưu với các em học sinh đang trồng rau hữu cơ trong trường. Mới thấy Mayu làm gì cũng kiên trì đáng nể. Tôi mượn tập tài liệu khá dày hướng dẫn tổ chức chương trình này ở các trường. Lúc đầu cũng nhiều khó khăn. Có lẽ vì công trình phát sinh thêm việc cho ban giám hiệu, cho giáo viên và cả cho học sinh song tôi thấy Mayu rất kiên nhẫn, bền chí thuyết phục từng trường. Vậy mà điều qui định đầu tiên từ sáng kiến này là: tuyệt nhiên không được ép các học sinh và phụ huynh phải tham gia để trường đạt chỉ tiêu. Cho đến một hôm Mayu báo tin cho tôi, cuối năm các em tâm sự với em là từ việc thực hành làm vườn rau hữu cơ mà em hiểu và yêu rồi chọn đi học đại học nông nghiệp đó chị.

Bà nông dân Nhật - vô - cùng - Nhật này đã sống với nông dân Việt Nam hai chục năm rồi mà tới giờ vẫn như còn giữ nguyên sự hăng say, nhiệt thành tìm mọi cách tạo thêm thu nhập cho bà con nông dân, phát triển sinh kế cho họ (rồi rủ được thêm nhiều cán bộ khuyến nông địa phương cùng giúp nông dân hiểu ý nghĩa bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe nông dân và cũng giữ gìn đa dạng sinh học bản địa).

Mayu thường nói, em không phải chuyên gia nông nghiệp.

Em chuyên về "phát triển cộng đồng". Thỉnh thoảng nàng khoe với tôi những cuộc trao đổi với "đại ca" Lê Minh Hoan và gặp lúc anh sang thăm Nhật khi Mayu về nhà, nàng còn đưa anh đi thăm tìm hiểu mô hình trường trung học có dạy về nông nghiệp mà anh Hoan rất tâm đắc. Nghề "kết nối" của phát triển cộng đồng cũng thuyết phục được phu nhân cố Thủ Tướng Shinzo Abe đến thăm Đồng Tháp và ủng hộ việc xuất khẩu mứt dừa hữu cơ do chính tay nông dân làm. Ai dạy người nông dân nghề làm các loại mứt đủ chuẩn "ngon lành" để xuất khẩu? Chính là Mayu đã thuyết phục được nghệ nhân ẩm thực Bùi thị Sương về đây dạy nghề. Mayu cũng chứng minh chất lượng ổn định của nông sản hữu cơ Đồng Tháp để bà chủ chợ Xanh Tử Tế dành vị trí đẹp nhất cho bà con mà nàng đưa về thành phố bán định kỳ mỗi tháng.

Nhưng công phu hơn là nàng mời được nhiều đoàn chuyên gia nông nghiệp và phát triển cộng đồng Nhật đến chia sẻ kinh nghiệm với nông dân và học sinh sinh viên Đồng Tháp.

Bản lĩnh sử dụng tiếng Việt của nàng là điều làm tôi lý thú nhất. Tôi hỏi, lần này, "qua" Nhật rồi chừng nào em "về" Việt Nam. Trả lời em "về" hai tuần rồi sau đó em "qua" Việt Nam liền. Về với qua, nàng rành mạch vậy, nên nghe nàng hát thuộc lòng nhiều bài nhạc Trịnh, tôi cứ cười thầm (bởi lời nàng hát rất chính xác, không cứ quên, bí quá là sáng tác đại như tôi).

Nói chuyện với nàng, tôi vẫn cứ thích hỏi cắc cớ. Giao lưu HS Nhật Việt thì "body language" nhiều hả Mayu ? Và tôi "học" được cách tổ chức của người Nhật, chu đáo, hợp lý để hai bên hiểu nhau dễ hơn tôi hình dung.

Tháng trước nghe Mayu nói, tụi mình sắp chia tay nha chị. Xong nhiệm kỳ này em về Tokyo luôn, mẹ em cũng lớn tuổi nhiều, nhà cần em. Tôi la lên, chừng nào, sao giờ mới nói? Mayu cười hì hì, giữa sang năm mà chị. À, sắp của Mayu là còn... hơn một năm nữa. Người Nhật mà, luôn lên kế hoạch xa mà.