Từ đầu năm 2026, Hiệp Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao đã hợp tác cùng nhóm chuyên gia đến từ hai trường Đại học Hoa Kỳ là Nam Florida và Miami triển khai một dự án mang tính tiên phong: xây dựng mô hình AI DIGITAL TWIN – “bản sao kỹ thuật số của người tiêu dùng”. Đây là một đề tài nghiên cứu với ý định là trao cho doanh nghiệp Việt một CÔNG CỤ DỰ BÁO THỊ TRƯỜNG HIỆN ĐẠI, KHOA HỌC VÀ CÓ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG THỰC TIỄN CAO.

Mục đích của “AI Digital Twin người tiêu dùng”? Đây là một bản sao ảo của một người thật, được xây dựng trên nền tảng dữ liệu khảo sát thực địa và các thang đo tâm lý chuẩn quốc tế trong nghiên cứu người tiêu dùng. Nguyên lý của phương thức này là “Ứng dụng bản sao số như thử nghiệm thay vì công đoạn tung sản phẩm ra thị trường như lâu nay (là nguyên mẫu tĩnh và có tính mô tả).

AI Digital Twin là mô hình có khả năng mô phỏng phản ứng, cảm xúc và quyết định mua sắm của từng nhóm (phân khúc) người tiêu dùng khi chọn sản phẩm qua giá cả, thông điệp quảng cáo hay bao bì sản phẩm,...

Sau gần sáu tháng làm việc nghiêm túc và trách nhiệm, đội ngũ chuyên gia đã hoàn thành những bước nền tảng quan trọng: xây dựng mô hình AI, tổ chức khảo sát người tiêu dùng thực để thu thập dữ liệu, từ đó mà huấn luyện mô hình AI, và triển khai các thử nghiệm đầu tiên nhằm kiểm chứng độ tin cậy của bản sao số.

6 THÁNG VÀ CUỘC THỬ NGHIỆM KHÁ HỒI HỘP…

Cuộc thử nghiệm diễn ra đầu tiên tại bốn thành phố: TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng và Cần Thơ trong kỳ khảo sát 1/2026 – 6/2026. Ở phần thứ nhất này, dự án đã ứng dụng PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU LỚN kết hợp AI Digital Twin để khảo sát nhu cầu THỰC PHẨM CHAY ĐÓNG HỘP.

Dữ liệu được thu thập từ 116 chỉ báo nhu cầu tại mỗi thành phố. Kết quả nhận được mang tính định hướng chiến lược, không dùng để ước lượng dung lượng thị trường, nhưng đủ tin cậy về gu sản phẩm chay đóng gói và hơn 3 phần 4 (3 / 4) nhu cầu ăn chay bên ngoài bếp gia đình của cả bốn thành phố đều tập trung tại đây.

Tuy nhiên, xét trên nhu cầu sản phẩm chay đóng gói bình quân trên mỗi người tiêu dùng, Cần Thơ lại dẫn đầu với cường độ nhu cầu cao hơn gấp đôi mức trung bình bốn thành phố và cao gấp 4,2 lần Đà Nẵng. Điều này cho thấy Cần Thơ tuy nhỏ về quy mô dân số nhưng có cường độ nhu cầu rất cao – một thị trường “nhỏ nhưng nóng”.

Hà Nội và Đà Nẵng nhìn chung dưới mức trung bình ở hầu hết các chỉ tiêu, vì vậy… chưa nên ưu tiên đầu tư mạnh vào hai thị trường này.

NHU CẦU DO KÊNH NHÀ HÀNG DẪN DẮT.

Một phát hiện đặc biệt quan trọng là nhu cầu ăn chay ở cả bốn thành phố đều do kênh nhà hàng quán ăn dẫn dắt. Tại TP.HCM, nhu cầu ăn chay bên ngoài lớn hơn nhu cầu sản phẩm đóng gói khoảng 5,4 lần, chênh lệch lớn nhất trong bốn thành phố. Tại Hà Nội, khoảng cách này hẹp nhất, khoảng 1,6 lần.

Người tiêu dùng nói chung hiện nay gần như không tìm mua hàng chay theo tên thương hiệu; 10/16 thương hiệu được đưa vào khảo sát đều cho kết quả dưới ngưỡng đo lường.

Có nghĩa, ngành hàng này, cạnh tranh về sức mạnh thương hiệu chưa mạnh mà chủ yếu do độ phủ phân phối, hiện diện tại điểm bán và chính sách giá.

Từ những phân tích nêu trên, nhóm chuyên gia đề xuất cho doanh nghiệp cung ứng thực phẩm chay về THỨ TỰ ƯU TIÊN ĐẦU TƯ như sau:

Cần Thơ là địa phương nên thâm nhập sớm hơn ba thành phố còn lại, vì quy mô nhỏ và nhu cầu thực phẩm chay lại cao nên chi phí thử nghiệm và rủi ro đều thấp;

TP.HCM là thị trường doanh nghiệp nên ưu tiên chiến lược kích ứng để chuyển nhu cầu lớn của người tiêu dùng từ kênh nhà hàng sang hàng đóng gói sẵn.

Hà Nội và Đà Nẵng là hai thị trường mà doanh nghiệp nên duy trì hiện trạng trong thời điểm hiện tại, chưa nên ưu tiên mở rộng.

Đây là minh chứng cụ thể cho KHẢ NĂNG MÔ PHỎNG và ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC của mô hình AI Digital Twin khi được áp dụng vào một ngành hàng cụ thể.

Chúng tôi đang tiếp tục thử nghiệm vận hành mô hình với các sản phẩm ngành hàng khác trong nhóm ngành ưu tiên (F&B).

THỬ NGHIỆM ĐI TÌM THÔNG ĐIỆP QUẢNG CÁO PHÙ HỢP?

Phần thứ hai, dự án triển khai thử nghiệm mô hình kiểm thử THÔNG ĐIỆP QUẢNG CÁO với 334 người tiêu dùng thật tại TP.HCM. Mẫu được phân tầng theo 24 nhóm (giới tính × độ tuổi × thu nhập), mỗi người hoàn thành 19 bộ thang đo tâm lý quốc tế như: Big Five, Regulatory Focus, Spendthrift–Tightwad, Consumer Skepticism Toward Advertising, Need for Cognition… Sau đó họ đánh giá quảng cáo Facebook thuộc 11 ngành hàng khác nhau với ba tiêu chí: mức độ hấp dẫn, ý định mua sản phẩm sau khi xem quảng cáo và độ tin cậy vào thông điệp quảng cáo. Hơn 12.000 lượt đánh giá đã được ghi nhận làm nền tảng huấn luyện và kiểm chứng mô hình.

Kết quả cho thấy bản sao số đạt mức trùng khớp 0,64 với người tiêu dùng thật (hệ số tương quan Pearson). Trên thang này, mức 0 nghĩa là bản sao số không trùng khớp với người thật, còn mức 1 nghĩa là hai bên trùng khớp hoàn toàn. Trong khoa học hành vi người tiêu dùng, mức từ 0,50 trở lên đã được xem là trùng khớp cao, nên 0,64 là một kết quả rất tốt. Con số này vượt xa mức khoảng 0,20 của nghiên cứu Digital Twin tốt nhất đã công bố trước đó. Đặc biệt, kết quả này giữ vững ở câu hỏi về ý định mua sản phẩm sau khi xem quảng cáo: chỉ số quan trọng nhất với doanh nghiệp khi thực hiện chiến dịch quảng cáo.

Điều này mở ra một giá trị thực tiễn rất hữu ích cho doanh nghiệp: doanh nghiệp có thể thử 10 phương án quảng cáo với 334 bản sao số chỉ trong vài phút, trước khi thực hiện chiến dịch truyền thông. Kết quả thử nghiệm giúp doanh nghiệp biết được người tiêu dùng phản ứng ra sao và thông điệp có tạo được cảm xúc với phân khúc khách hàng mục tiêu hay không. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể căn cứ vào kết quả dự đoán của bản sao số để triển khai chiến dịch, thay vì phỏng đoán.

Trong bối cảnh chi tiêu quảng cáo số tại Việt Nam tiếp tục tăng trưởng, và 49% hiệu quả quảng cáo đến từ nội dung sáng tạo, việc có một công cụ thử nghiệm nhanh, chi phí thấp, trên dữ liệungười thật là một lợi thế cạnh tranh đáng kể, đặc biệt với doanh nghiệp SME.

Lộ trình tiếp theo, dự án sẽ tiếp tục mở rộng quy mô khảo sát và dự kiến bổ sung thêm 600 mẫu tại TP.HCM và 1.000 mẫu tại Hà Nội, đồng thời hoàn tất đợt tuyển mẫu cuối để nâng cao độ chínhxác của mô hình. Song song đó, đội ngũ đang hoàn thiện website, hướng tới cung cấp web app thử nghiệm vào đầu tháng 9/2026 như một tiện ích dành cho doanh nghiệp nhân dịp kỷ niệm 30 năm chương trình HVNCLC. Web app này sẽ cho phép doanh nghiệp nhập nội dung quảng cáo hoặc phương án sản phẩm để nhận kết quả mô phỏng chỉ trong vài phút.

Trong giai đoạn tiếp theo, nền tảng kiểm thử quảng cáo sẽ được mở rộng sang kiểm tra bao bì – một bài toán kỹ thuật phức tạp hơn do liên quan đến xử lý hình ảnh – và nâng cấp thành hệ thốngbản đồ thị phần theo khu vực, phân tích drivers lựa chọn nhãn hàng, giúp doanh nghiệp không chỉ biết “điều gì đang xảy ra, ở đâu” mà còn hiểu “vì sao người tiêu dùng lựa chọn như vậy” trước khi thực hiện các chiến lược truyền thông, phân phối và phát triển sản phẩm (gồm cả việc cải tiến hoặc phát triển sản phẩm mới).

Digital Twin không thay thế hoàn toàn nghiên cứu thị trường truyền thống, nhưng nó bổ sung một khả năng dự báo mạnh mẽ, giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, tiết kiệm chi phí và ra quyết định dựa trên mô phỏng hành vi người tiêu dùng trước khi bước vào thị trường thật.

Sau gần sáu tháng triển khai, dự án đã đi qua giai đoạn thử nghiệm nền tảng và chứng minh được tính khả thi. Nếu được đầu tư bài bản và triển khai đúng hướng, Digital Twin có thể trở thành một trong những công cụ dự báo thị trường quan trọng dành cho doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.