Một buổi tối đầy cảm xúc. Tối hôm ấy cuộc Tất niên của GG Corp với chủ đề “Di sản của 2025 - Thịnh vượng năm 2026” đã khép lại nhưng chừng như đã mở ra trong lòng tôi một cánh cửa lớn đầy thách thức.

Hôm đó đa số của 17 “điển hình” của cuốn sách “Chuyện kể của tương lai” năm 2024 (thực hiện nhân kỷ niệm 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thụy Điển (1969- 2024), tôn vinh và tri ân 17 nhân vật Việt Nam xuất sắc đã truyền cảm hứng tích cực cho thế hệ trẻ Việt Nam) cũng đã được mời họp mặt. Tôi thật vui gặp lại các chuyên gia, doanh nhân, nghệ sĩ… và may mắn được xếp ngồi cạnh GS.TS Bác sĩ Phan Toàn Thắng. Ông là “cha đẻ” của công nghệ tách chiết tế bào gốc từ màng dây cuống rốn, một bước đột phá trong lĩnh vực y khoa, đưa công nghệ tế bào gốc đến gần hơn với bệnh nhân trên khắp thế giới, từ đó đã cứu sống và thay đổi cuộc sống của bệnh nhân khắp thế giới.

Ông Thắng sống ở Singapore chắc cũng 30 năm và gần đây thường làm việc ở Malaysia. Báo Nhân Dân mô tả ông và cộng sự đang vận hành phòng thí nghiệm tại ĐHQG Singapore (NUS) và tiếp tục nghiên cứu sâu về tế bào gốc . Tối đó ông kể về sự phát triển thật đáng ngạc nhiên của Mã Lai, theo ông là gợi ý mạnh mẽ cho VN.

Mã Lai có diện tích tương đương Việt Nam nhưng dân số chỉ bằng 1/3 nên họ rất thiếu lao động. Chính sách của chính phủ Mã Lai thật rõ ràng và quyết liệt: Hết sức ủng hộ bằng chính sách rất cụ thể cho DN vừa và nhỏ (DN.VVN). Họ cho rằng, chính độ mở, tính thiết thực và hiệu quả khi thực hiện hỗ trợ thực tế cho DN. VVN là thước đo sức phát triển của nền KT nước đó.

Điểm nổi bật của Mã Lai là họ đám mạnh dạn đưa ra chiến lược cấp quốc gia với chính sách đầu tư tập trung mở đường cho người dân GO GLOBAL bằng tất cả các nguồn lực: dịch vụ, y sinh, giáo dục, nhượng quyền…

Câu chuyện của PGS.TS BS Phan Toàn Thắng trong “Chuyện kể cho tương lai” không chỉ là chuyện một phát minh y khoa. Nó hé lộ một điều lớn hơn, khi tri thức đi vào đời sống, nó lập tức thành điều kiện thăng hoa cho năng lực của quốc gia - từ nhân lực, chuẩn mực vận hành đến độ mở của thể chế. Singapore đón nhận bác sĩ Phan Toàn Thắng ở ĐH.QG NUS nhiều năm qua và Malaysia đón chào ông là ví dụ rất rõ rệt. Và chúng ta cũng biết là chính phủ Mã Lai chính thức mời bà Nguyễn Phi Vân, một chuyên gia từ nguồn lực chất lượng cao toàn cầu làm cố vấn cho một chương trình đào tạo DN cấp quốc gia của họ.

Câu chuyện một cố vấn nhượng quyền Việt nam ở Mã Lai.

Chiều nay, 29 Tết, nhân bà Phi Vân đến nhà thắp nhang cho “đại ca Gò Công” là ông bạn cùng nhà của tôi, tôi có dịp hỏi kỹ hơn về giai đoạn làm cố vấn chương trình đào tạo về nhượng quyền của chính phủ Mã Lai. Đó là từ 2012-2015, một chương trình được xây dựng công phu, kế hoạch tham vọng nhưng chặt chẽ và KPI minh bạch. Con số dự tuyển ban đầu là 1000 DN, rồi gạn lọc lại nhiều tầng theo dạng phễu, để sau 3 năm, Mã Lại có 173 DN tốt nghiệp. Bà Phi Vân kể, trong 3 năm học đó, ban ngày học, tối về, các học viên liên tục nhắn tin hỏi giảng viên từng động tác, từng chi tiết thực hành. Từ ấy đến nay đã 10 năm, với gần 200 DN xuất khẩu Mã Lai “ra trường" ban đầu, nay họ đã có hàng ngàn DN chững chạc bước ra thị trường giỏi lý thuyết nhưng thực hành còn thuần thục và sành sỏi hơn.

Từ hơn 10 năm trước, nhượng quyền đã là công cụ xuất khẩu “mô hình kinh doanh”, họ dựng hạ tầng tư vấn - đào tạo - tài chính để SME biết cách và có sức đi ra cạnh tranh cùng thế giới. Về đường lối, thấy rõ chính quyền Mã Lai quan tâm các lĩnh vực then chốt (y sinh, phát triển SME, phương thức nhượng quyền) đều được đặt trong chương trình quốc gia, có cơ quan chủ trì, ngân sách và mục tiêu đo lường.

Nhà nước đóng vai kiến trúc sư hệ thống: chuẩn hóa – đào tạo – tài chính – kết nối thị trường.

Câu chuyện Go Global của lực lượng nhượng quyền của Việt Nam.

Tôi không thể không nghĩ tới câu chuyện rất sinh động và thiết thực của Việt Nam.

Và thực sự thì tôi cũng có tham gia việc xây dựng một chương trình tương tự. Năm năm trước, chúng tôi cũng định đưa GO GLOBAL qua hình thức nhượng quyền kết hợp trong chương trình Mekong Connect dành cho các bạn trẻ khởi nghiệp trong nông nghiệp. Nhưng vì nhiều lý lẽ nên bước chuẩn bị phải tạm dừng.

Mới đây, khi Bộ Công Thương chính thức phát động chương trình GO GLOBAL, tôi và anh Nguyễn Tuấn Quỳnh là Chủ tịch CT Go Global Holdings đã trực tiếp gặp, đề xuất thực hiện với lãnh đạo bộ chương trình huấn luyện, đào tạo cho SME. VN đi ra thế giới bằng nhượng quyền. Sau lần trình bày đó, chưa thấy có phản hồi nào.

Trong khi chờ (ý kiến Bộ Công Thương), thấy tình hình yêu cầu từ thị trường châu Á và thế giới nở rộ cũng như năng lực của các DN vừa và nhỏ trẻ của Việt Nam đã khả thi, CT GO GLOBAL HOLDINGS đã tự mình làm chương trình này. Tuyển sinh, huấn luyện, đưa vào thực nghiệm và đến nay, chương trình đã đạt thành công khá ấn tượng: hiện nay, chương trình Go Global đã chuẩn bị sẵn sàng cho 12 thương hiệu, 3 thương hiệu đã đi quốc tế năm 2025. Riêng CF Three O'clock ký bán franchise ở 11 quốc gia đã khai trương 2 quốc gia (chiều qua, 28 Tết đã khai trương một điểm mới nữa, điểm thứ 7 ở Ấn Độ). Thương hiệu trà sữa Phúc Tea ký franchise với 11 quốc gia, đã khai trương ở 2 quốc gia. Thương hiệu dịch vụ Care with Love ký với 7 quốc gia, đã khai trương ở 1 QG. Hai thương hiệu mới về nhà hàng ở TPHCM và Đà Nẵng đang chuẩn bị ký hợp đồng…

Ý nghĩa lớn là mô hình này là bán dịch vụ, mô hình và chất xám, không cần vốn lớn, đầu tư lớn (khó phù hợp với tình hình VN hiện nay). Nhưng vì sao công ty tư nhân dám thử nghiệm và được đón nhận nồng nhiệt ở mười mấy quốc gia, qua thực tế, chứng minh là làm được, đủ năng lực, đủ ý chí, và thời cơ cũng chín muồi.

Câu phương châm của Mã Lai là: Lấy tri thức tinh hoa quốc tế làm nguồn lực và đòn bẩy góp sức phát triển KT quốc gia mình. Và Việt nam thì đang có sẵn nguồn lực và kinh nghiệm thực hành rồi, chỉ còn chờ chiến lược và chính sách quốc gia về nhượng quyền để có thể phát triển căn cơ và bền vững.