Cuối tuần. Đùa với bác sĩ Phan Xuân Trung. Tôi đọc xong cũng hơi giật mình, tự hỏi, vốn là cây biếm họa, sao Trung chỉ kể mà không vẽ minh họa? Rồi nghĩ, chắc tại vẽ cái nỗi giật mình thì... khó quá.

Mà không chỉ BS Trung giật mình. Tuần trước, bạn tôi rủ đi Tây Ninh. Trong bụng mừng, sắp "thỏa chí" thưởng thức Bánh Canh Trảng Bàng. Lim dim một chút, tới nơi, sao chỉ thấy Thơm Bến Lức,Long An.

Nhớ lại, những ngày đầu mở cửa công viên Giọt nước mắt ấy, tôi đi ngang, ngập ngừng, không đủ can đảm bước vào. Bao nhiêu giọt nước mắt của bao nhiêu chục ngàn người thấm đẫm hội tụ lại trong giọt nước mắt mênh mông ấy. Tôi vẫn đi ngang đó, vẫn nghĩ đến nó và vẫn chưa bước qua bậc thềm thấp để vào. Cho tới khi nghe lời rủ, đi thăm "giọt nước mắt" của anh Hạng đi. Tối nay, tụi mình rủ được nhà điêu khắc trẻ tác giả Giọt nước mắt ấy đến chơi hội ngộ bạn bè.

Hôm ấy, chiều muộn, khu tưởng niệm rất đông. Nhạc không buồn mà trầm hùng. Rất nhiều người trẻ đến đây, họ thơ thới nhưng không ồn ào…Những cành hoa tươi của nhiều người vô danh đã đặt trên bậc thềm chung quanh giọt nước mắt. Nơi đây không được phép ngồi. Vì trên bậc thềm xoay thành một vòng tròn đen lặng im dài bất tận ấy có khắc biết bao lời nhớ thương người ra đi và lời khắc ghi về tấm tình muôn đời đại nghĩa khoáng đạt của người Sài Gòn…

Một bạn viết nhắc dòng tiểu sử của điêu khắc gia trẻ Phạm văn Hạng: ông sinh năm 1942 ở làng nước mắm Nam Ô Đà Nẵng. Mọi người hay đùa với anh rằng, đây, giấy tờ ghi rõ tuổi anh 42 chứ nhiêu. Anh gật đầu cười hưởng ứng cái rần.

Anh từng có một thời gian ngắn cùng làm việc với tôi ở Hội Văn nghệ Sài Gòn - Gia Định những năm sau 1975. Cùng với anh Hạng còn có Kiến trúc sư Trần Vạng Lộc, Soạn giả Trần Việt Thường, Nhà văn Chinh Văn, nhà thơ Phong Sơn, Nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu… Nhà thơ Phong Sơn thì lặng lẽ chẳng mấy khi đọc thơ, còn ông điêu khắc gia thì lần nào xuất hiện cũng đọc thơ sang sảng đầy ngẫu hứng giữa sân 81 Nguyễn văn Trỗi (cũ).

Chiều vào tối, từ khu tưởng niệm về, mọi người tụ tập ở tòa nhà đa năng của Kiến Trúc Sư Phạm Thanh Truyền để chờ "nhân vật đặc biệt" thì anh báo tin "ít vui" theo phong cách truyền thống, vẫn cười, mình mới đi tới Long Thành. Tranh thủ chờ nhà điêu khắc về tới Sài Gòn, kiến trúc sư mời chúng tôi thăm các công trình ngộ nghĩnh mà anh đầu tư dày công sưu tập, bày trò đủ bộ môn chuyên nghiệp: vẽ, nhạc, họa, cả nấu bia…

Khi nhà điêu khắc về tới điểm hẹn là lúc tôi phải chạy đi vì một cái hẹn khác. Anh Hạng vừa kéo tay tôi yêu cầu chụp tấm hình kỷ niệm vừa nhắc, Kim Hạnh nhớ không, chiều hôm đó hai vợ chồng KH đến thăm nhà tôi ở cái mũi đất của Đà Lạt đó. Tôi chưng hửng. Một ông già sinh năm 42 dù gì cũng…42 tuổi rồi mà nhớ như in một cuộc ghé thăm nhẹ nhàng hơn 10 năm trước?

Nghe mọi người kể lại là anh hào hứng kể rất nhiều chuyện về những bức tượng nổi tiếng của anh: những điều ít ai biết về cầu Rồng Đà Nẵng, các tượng điêu khắc dưới hầm đại chủng viện Thánh Giuse hay tượng ở nhà thờ Long Xuyên, và cả chuyện về Giọt nước mắt. Rồi anh cũng là anh đọc thơ, đúng cái giọng “Quảng Nam trân” hùng hồn mà hơn 50 năm trước anh đã (điêu) khắc vào thân cây trôm cổ thụ hiên ngang ở sân 81 Nguyễn văn Trỗi (cũ).

Chuyện xưa, thơ nay, anh nhớ hết, nhớ hết…

Hèn chi anh gom hết tất thảy niềm đau nỗi nhớ của người Sài Gòn mùa Covid thảm khốc chưa từng thấy năm xưa vào trong giọt nước mắt nặng tình chịu không nổi…

*** Nếu theo cách đưa tin của nhà báo, tin quan trọng nổi bật đưa trước thì đây:

Máy bay không người lái do Việt Nam phát minh, chế tạo, đang giới thiệu những công nghệ mới nhất và UAV thế giới chưa có. Trong sự kiện giới thiệu công nghệ UAV mới cho giới báo chí ở Detroit ngày 13/4, Hera là drone đầu tiên trên thế giới có hai công nghệ sau: 1) UAV vừa nhỏ gọn, đủ chứa trong ba lô cá nhân, vừa có thể liên lạc qua vệ tinh bằng StarLink. 2) Mang OmniSight gimbal, có tầm quét gấp đôi so với tất cả gimbal (khung chống rung liên quan yêu cầu ổn định camera khi thu hình vào thời điểm drone đang bay)

*** Còn đưa tin theo thứ tự thời gian (Where của 5W1H) thì đây là sự kiện vừa xảy ra ngày 13/4/2026 tại Detroit (Hoa Kỳ), Ban Tổ Chức cuộc triển lãm drone toàn thế giới Xponential 2026 đã tổ chức một chương trình đặc biệt để giới thiệu các công nghệ UAV tiên tiến nhất cho giới báo chí, (Media Preview) . Và tin tức về chuyến bay mới mẻ này vừa lên sóng hãng FOX.

*** Và còn đây là HOW bên cạnh 5W1H) là đây:

Trong số các công ty drone tham dự hội chợ, Ban tổ chức chọn ra 6 công ty mời bay biểu diễn. Tuy nhiên, hôm đó gió mạnh, tất cả các công ty có đăng ký bay đều huỷ, không bay. Kỹ sư Việt Nam đang chuẩn bị tham gia biểu diễn đã cân nhắc và quyết định vẫn bay.

Như vậy, Hera là drone duy nhất quyết định bay trong điều kiện gió quá mạnh và đã bay thành công, mang lại bất ngờ cho giới chuyên môn tại cuộc Media Preview này.

Vâng, mới đầu mình định viết cái tựa như sau:

"Ba lô để lại, Hera bay lên với tấm bảng trắng lạ (vệ tinh Starlink) lần đầu tiên và với tầm quét gấp đôi."

Nhưng viết như vậy, cũng chưa rõ, quét với tầm gấp đôi, nghĩa là gấp đôi cái gì? Cụ thể là: Thiết bị OmniSight gimbal (khung chống rung ổn định camera khi thu hình vào thời điểm drone đang bay) trên drone của Hera, có tầm quét gấp đôi so với tất cả gimbal trên thế giới hiện nay.

Tóm lại, cái mới của chuyến bay biểu diễn mới đây là: Hera được điều khiền bằng vệ tinh Startlink. Trước đây, kết nối trực tiếp từ Hera về tay điều khiển sẽ truyền video vào khoảng 10km. Qua thể nghiệm mới này, với StarLink thì Hera truyền video và tín hiệu điều khiển thẳng lên vệ tinh, rồi về tay điều khiển. Như vậy kết nối không bị giới hạn bởi vật cản (đồi, núi), không giới hạn tầm truyền.

Một trong các kết quả ứng dụng là khi Starlink được triển khai ở Việt Nam thì phi công ở Sài Gòn sẽ vẫn có thể nhận được video và sẽ trực tiếp điều khiển được Hera bay ở bầu trời Hà Nội.

Hình thức này, theo thông tin từ thị trường drone thế giới thì Ukraine cũng đã ứng dụng. Nhưng cái khác biệt là các drone mang starlink của thế giới thì to (big size) trong khi chỉ có Hera, CHỨA TRONG BA LÔ cá nhân, là drone duy nhất vừa cơ động, vừa nhỏ gọn, lại mang được và sử dụng tốt starlink.

Hera là drone chứa gọn trong ba lô cá nhân, đã lần đầu tiên trên thế giới bay với StarLink. Nhân đây, xin cảm ơn chuyên trang "Tia Sáng-Khoa học Công nghệ" của vnexpress.net đã rất công phu quay lại giải thích nhiều khái niệm kỷ thuật về drone. Mời bạn hãy đọc nguyên bài của Tia Sáng trên tờ báo điện tử “nhiều người đọc nhất hiện nay”.

"Gia đình đã hiến tạng cô, cứu được 3 người VN ! Mình vừa thương , vừa cảm phục gia đình cô và ứng xử của bệnh viện Việt Đức.

Tuy nhiên mình cũng băn khoăn : ai đã tuồn ra và lan truyền trên mạng hình cha mẹ và cô những giây phút đau đớn riêng tư? Và sau câu chuyện đau lòng: cái chết của cô đã được điều tra chưa? Ai chịu trách nhiệm? Có tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn cho khách du lịch cả ta lẫn Tây, và cả người dân, khi lưu thông trên miền núi cũng như thành thị nói chung?"

Cuối cùng trước khi mang tro cốt của con gái về Anh, gia đình người Anh này đã để lại một bức thư. Mời bạn đọc điều họ mong muốn: họ yêu cầu được tôn trọng sự riêng tư trong những giờ phút đau buồn nhất của gia đình, hy vọng mọi người bớt chia sẻ những hình ảnh đau lòng. Đồng thời họ cũng mong muốn các cơ quan chức năng tiến hành thanh kiểm tra các tour du lịch mạo hiểm ở Hà Giang và có những biện pháp chế tài phù hợp để giảm thiểu những tai nạn tương tự trong tương lai.

Họ có thể rời đi không để lại gì vì đang trong tâm trạng nặng trĩu đau thương? Không, gia đình những người Anh này, họ không “phớt tỉnh Ăng Lê” mà đã để lại những lời lẽ ôn tồn, điềm tĩnh và đầy trách nhiệm xã hội. Cám ơn bạn ĐM đã post bức thư của họ ủy quyền cho ĐM công bố.

Không chỉ hiến tạng con gái, họ đã "hiến" cho chúng ta bài học sâu sắc và cảm động về văn hóa, văn mình và tình người.

PHIẾU QUÀ TẶNG KHÔNG ĂN THUA!

Những PHIẾU QUÀ TẶNG ĐỂ MUA PHIẾU này thật nhỏ bé so với cuộc “tặng quà" và "bỏ phiếu” vĩ đại của hai đồng minh cũng “vĩ đại”:

Phía Nga, họ đã hợp lực qua hỗ trợ kỹ thuật và thông tin với lực lượng đặc vụ từ cơ quan tình báo quân đội Nga có mặt tại Budapest hỗ trợ chiến dịch tranh cử của ông Orbán. Tha thiết hơn, Nga giúp về năng lượng (món quà quí nhất hiện thời) bằng cách duy trì các điều khoản ưu tiên về năng lượng (dầu mỏ và khí đốt) giúp chính phủ của ông Orbán giữ giá năng lượng thấp cho người dân – một yếu tố then chốt để giữ sự ủng hộ của cử tri.

Phía Mỹ, ông Trump không úp mở chuyên bầu cử nước người ta, tuyên bố "hoàn toàn ủng hộ" (total endorsement) việc tái đắc cử của ông Orbán. Đoàn ngoại giao cấp cao, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến Budapest tháng 2/2026 để bàn về hợp tác năng lượng hạt nhân và cách ngày bầu cử chỉ vài ngày, Phó Tổng thống Vance lại đến Hungary, khẳng định cam kết của chính quyền Trump đối với sự thành công của ông Orbán.

Vậy mà, cuộc bầu cử cho thấy, sự ủng hộ “nồng nhiệt” và “ồn ào” từ hai đồng minh mạnh. không được dân Hungary…ủng hộ.

Xin điểm tin và không bình luận.

TẠP CHÍ FOCUS/Đức đưa tin:

Đây là một cuộc bầu cử mang tính định hướng, quyết định tương lai của đất nước nằm ở trung tâm châu Âu. Orbán đã gắn Hungary với Moscow, tvà cả với chính quyền Trump để quyết liệt chống lại Liên minh châu Âu (EU) mà Hungary đã là thành viên.

Thị trưởng ủng hộ Orbán lâu nay lần này đã bỏ phiếu cho Magyar (phe đối lập) với tuyên bố để “chống ảnh hưởng của Nga”.

Và Thủ tướng Hungary Viktor Orbán, người đã cầm quyền 16 năm, đã thừa nhận: "Đối với chúng tôi, đó là một kết quả đau đớn nhưng dứt khoát… Chúng tôi không được trao trách nhiệm và cơ hội tiếp tục cầm quyền. Tôi đã chúc mừng đảng chiến thắng.”

BÀI CỦA TỜ KRONE/Thụy sĩ.

Hôm nay Hungary đã bầu quốc hội mới và sau 16 năm, thực sự đã xảy ra một cuộc thay đổi chính trị lớn! Đảng đối lập TISZA của Péter Magyar không chỉ giành chiến thắng rõ rệt mà còn đạt được đa số hai phần ba rất quan trọng.

Tóm tắt mấy thông tin quan trọng:
- Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 77,8%, LẬP KỶ LỤC MỚI TRONG CÁC KỲ BẦU CỬ QUỐC HỘI Ở HUNGARY.
- Hơn 60% cử tri trẻ bầu cho đảng đối lập, theo thăm dò sát bầu cử.
- Péter Magyar cầm đầu phe đối lập cho biết Thủ tướng Viktor Orbán đã chúc mừng ông về chiến thắng.
- Sau khi kiểm 66% số phiếu, đảng TISZA của Magyar giành 137/199 ghế trong quốc hội.
- Đảng Fidesz của Thủ tướng Orbán (cầm quyền từ năm 2010) giành 55 ghế.
- Vậy những cử tri trẻ của Hungary đã có lựa chọn, và chính họ đã quyết định kết quả, "trọng pháo" của cặp đôi Trump-Putin, đã thất bại.

Và cũng khá “bồi hồi”, một bạn chuyên gia về thị trường “chịp bán dẫn” lại nhắc tới câu chuyện thú vị: Hành trình từ “Cá khô” đến “Chip bán dẫn”. Chắc nhiều bạn khó tưởng tượng rằng một tập đoàn hùng mạnh như Samsung mà đã định hình chuỗi cung ứng “chip nhớ toàn cầu” đã khởi nghiệp bằng một cửa hàng nhỏ buôn bán cá khô và mì sợi, trái cây vào năm 1938.

Sự vươn mình của Hàn Quốc không phải là một phép màu ngẫu nhiên, mà là kết quả của một bản thiết kế (design) hoàn hảo giữa nhà nước và doanh nghiệp qua đó, người Hàn đã biến công nghệ thành một mệnh lệnh lịch sử để thoát nghèo.

HIỆN NAY Ở VIỆT NAM, VIỆC ĐẨY MẠNH THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT 57 VỀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ghi nhận. Nhiều năm qua, đã có những doanh nghiệp nỗ lực đi theo hướng này nhưng chưa thành làn sóng mạnh mẽ. Hi vọng nghị quyết 57 sẽ tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất để tạo thành làn sóng phát triển . Nhóm chuyên gia thị trường cũng thảo luận về cách mà một công ty ở thành phố Hồ Chí Minh, công ty thiết bị bay không người lái RTR đã nói và thực hiện đúng công thức này:

(1) Đã làm công nghệ là phải vươn tầm thế giới, RTR chọn con đường khó nhưng phù hợp với bối cảnh phát triển khoa học công nghệ Việt Nam: Con đường duy nhất để vươn tầm thế giới là tạo ra phát minh vượt trội qua R&D. Chấp nhận hy sinh lợi nhuận ngắn hạn, đổ tiền vào R&D (Nghiên cứu & Phát triển) trong gần thập kỷ khi chưa thấy rõ doanh thu. Họ quyết làm ra những sản phẩm mà thế giới phải ngưỡng mộ.

2) Ở góc độ chính sách hỗ trợ của quốc gia, RtR cũng đề nghị chính sách ưu tiên tài trợ cho nhóm "đoạt huy chương vàng". Các doanh nghiệp có sản phẩm công nghệ vươn tầm thế giới, thì cũng như nhóm học sinh đoạt huy chương vàng toán quốc tế mà Việt Nam chúng ta hầu như năm nào cũng có.

Tổng thống Park Chung-hee, người kiến tạo nên "Kỳ tích sông Hàn", từng có một câu nói đầy khắc nghiệt: "Cạnh tranh hay là chết". Ông áp dụng chiến lược "kỷ luật xuất khẩu", ép các Chaebol như Samsung phải bước ra thế giới nếu muốn nhận được sự hỗ trợ từ chính phủ. Từ một công ty buôn cá khô và mì sợi vào năm 1938, Samsung đã phải trải qua 30 năm học hỏi tàn khốc để có được những sản phẩm tự chủ đầu tiên.

Mời bạn đọc bài viết của ông Tuấn Huỳnh với đề tài “sắc lạnh”:

TẠI SAO ĐÔNG Á SỞ HỮU CÁC ĐẾ CHẾ CÔNG NGHỆ TOÀN CẦU, CÒN VIỆT NAM THÌ KHÔNG?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhìn vào những con số thực tế, triết lý kiến tạo quốc gia và bản chất sâu xa trong động cơ của doanh nghiệp.

HÀNH TRÌNH TỪ CON SỐ KHÔNG ĐẾN THỐNG TRỊ THẾ GIỚI

Không một tập đoàn công nghệ Đông Á nào sinh ra đã ở vạch đích. Sự trỗi dậy của họ là một quá trình tích lũy, học hỏi và vươn lên tàn khốc, thường kéo dài từ 20 đến 40 năm.

HÀN QUỐC (Samsung, Hyundai, SK, LG): Samsung khởi thủy năm 1938 chỉ là một công ty buôn bán mì sợi và cá khô. Mãi đến cuối thập niên 1960, họ mới bước vào mảng điện tử bằng việc lắp ráp TV đen trắng cho Sanyo (Nhật Bản). Phải mất hơn 30 năm (đến thập niên 1990) Samsung mới thực sự có những sản phẩm công nghệ mang tính tự chủ và vươn tầm toàn cầu. Hiện tại, chỉ riêng Samsung đã đóng góp khoảng 15-20% GDP của Hàn Quốc và chiếm hơn 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của quốc gia này. Sự hiện diện của Samsung, SK Hynix định hình chuỗi cung ứng chip nhớ và thiết bị thông minh toàn cầu.

ĐÀI LOAN (TSMC, Foxconn, ASUS, MediaTek): TSMC được thành lập năm 1987 bởi Morris Chang với sự hậu thuẫn của chính quyền. Từ một hòn đảo không có tên tuổi về công nghệ, Đài Loan nay nắm giữ vị trí yết hầu của thế giới. TSMC hiện sản xuất khoảng 60% tổng lượng chip bán dẫn và hơn 90% chip tiên tiến nhất toàn cầu. Vốn hóa của TSMC có thời điểm vượt 700 tỷ USD, lớn hơn GDP của nhiều quốc gia.

NHẬT BẢN (Sony, Toyota, Panasonic, Toshiba): Vươn lên từ đống tro tàn của Thế chiến II, các keiretsu (tài phiệt) Nhật Bản đã đưa chất lượng sản phẩm (Total Quality Management) thành một chuẩn mực toàn cầu. Từ thập niên 1970 - 1980, hàng điện tử và ô tô Nhật Bản đã đánh bại các đối thủ Mỹ ngay trên đất Mỹ bằng công nghệ vượt trội và sự bền bỉ.

TRUNG QUỐC (Huawei, Tencent, BYD, DJI): BYD thành lập năm 1995 chỉ để làm pin điện thoại. Huawei thành lập năm 1987 với số vốn 21.000 NDT (khoảng vài nghìn USD), ban đầu chỉ buôn bán thiết bị tổng đài tổng hợp từ Hong Kong. Sau 30 năm, Huawei dẫn đầu thế giới về thiết bị viễn thông 5G, còn BYD vươn lên trở thành nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới, đe dọa trực tiếp Tesla và ngành công nghiệp ô tô phương Tây.

Đặc điểm chung: Mức độ lan tỏa của họ không dừng lại ở việc bán hàng. Họ thiết lập tiêu chuẩn công nghệ, nắm giữ bằng sáng chế cốt lõi, và định đoạt chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự thành công này không đến từ phép màu, mà là kết quả của một bản thiết kế (design) hoàn hảo giữa nhà nước và doanh nghiệp.

SỰ HỘI TỤ GIỮA CHÍNH PHỦ KIẾN TẠO VÀ LÒNG TỰ TÔN DÂN TỘC CỦA DOANH NGHIỆP

Sự vĩ đại của các tập đoàn Đông Á là hệ quả của một khế ước bất thành văn giữa Nhà nước và Doanh nghiệp: Nhà nước bảo hộ và tài trợ, Doanh nghiệp phải trả ơn bằng năng lực cạnh tranh quốc tế.

1. Chính sách đúng đắn, thực dụng và có tính kỷ luật thép:
Các nước Đông Á không ban phát chính sách một cách chung chung. Họ áp dụng chiến lược "kỷ luật xuất khẩu" (Export Discipline). Ví dụ, tại Hàn Quốc thời Tổng thống Park Chung-hee, chính phủ cấp vốn vay giá rẻ và bảo hộ thị trường nội địa cho các Chaebol, nhưng với một điều kiện tiên quyết: Phải xuất khẩu được hàng hóa ra thế giới. Nếu anh không chứng minh được sản phẩm của mình đủ sức cạnh tranh quốc tế, nhà nước sẽ cắt tài trợ và dồn lực cho kẻ khác. Chính sách này ép các doanh nghiệp không thể "nằm ườn" vắt sữa thị trường nội địa.

2. Khát vọng chinh phục và lòng tự tôn dân tộc
Các nhà sáng lập như Lee Byung-chul (Samsung), Chung Ju-yung (Hyundai), hay Nhậm Chính Phi (Huawei) coi kinh doanh là một chiến trường để khẳng định vị thế quốc gia. Họ không ỷ lại, không cào tài nguyên thiên nhiên (vì Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan vốn dĩ không có tài nguyên để cào). Họ chấp nhận hy sinh lợi nhuận ngắn hạn, đổ hàng tỷ USD vào R&D (Nghiên cứu & Phát triển) trong hàng thập kỷ khi chưa thấy rõ doanh thu. Họ có hoài bão làm ra những sản phẩm mà thế giới phải ngưỡng mộ, chứ không dừng lại ở việc kiếm tiền để làm giàu cá nhân.

TẠI SAO VIỆT NAM CHƯA THỂ CÓ TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ TẦM CỠ THẾ GIỚI?

Nhìn vào bức tranh kinh tế Việt Nam, sự thiếu vắng các tập đoàn công nghệ lõi không phải là tai nạn, mà là hệ quả logic của một môi trường vĩ mô và vi mô còn nhiều khiếm khuyết.

1. Chính sách chung chung, thiếu kỷ luật và nguy cơ phục vụ nhóm lợi ích
Chính sách phát triển công nghiệp của chúng ta thường dừng ở mức "định hướng", "khuyến khích", thiếu những bộ tiêu chí KPI rõ ràng như cách Đông Á đã làm. Nguồn lực quốc gia (đất đai, tín dụng) thường không chảy vào những doanh nghiệp có năng lực công nghệ lõi, mà dễ dàng bị thâu tóm bởi các nhóm lợi ích thân hữu. Thay vì dùng chính sách để ép doanh nghiệp phải vươn ra biển lớn, nhiều cơ chế lại tạo kẽ hở để doanh nghiệp "trục lợi chính sách" ngay trong ao làng.

2. Tư duy "Phân lô bán nền", cào tài nguyên và trục lợi lòng tin
Bi kịch lớn nhất của doanh nghiệp lớn tại Việt Nam là sự dễ dãi trong việc làm giàu từ bất động sản và khai thác tài nguyên. Khi việc lấy đất, phân lô bán nền mang lại lợi nhuận khổng lồ trong thời gian ngắn, rất ít doanh nhân đủ bản lĩnh và kiên nhẫn để đầu tư 10-20 năm cho một công nghệ chưa biết sống chết ra sao.

Tệ hơn, một bộ phận doanh nghiệp lợi dụng lòng tự hào dân tộc, hô hào "Made in Vietnam", nhưng thực chất chỉ là nhập khẩu linh kiện, lắp ráp thủ công, thay nhãn mác để bán giá cao cho đồng bào. Họ trục lợi trên niềm tin của người tiêu dùng, làm tổn thương khát vọng tự cường của dân tộc.

3. Thiếu hoài bão, ăn xổi ở thì và văn hóa "trưởng giả học làm sang"
Nhiều chủ doanh nghiệp Việt Nam khi vừa tích lũy được chút tư bản đã vội vàng thỏa mãn. Văn hóa doanh nhân ở nhiều nơi bị lệch chuẩn: thước đo của sự thành công không phải là số lượng bằng sáng chế thế giới, không phải là phát minh làm thay đổi xã hội, mà là việc sở hữu bao nhiêu bất động sản đắc địa, đi siêu xe gì, tậu du thuyền nào.

Họ "ăn xổi ở thì", tích tụ tài sản để vinh thân phì gia, ăn chơi trác táng. Sự thiếu hụt một "tinh thần vĩ đại" (greatness) khiến họ mãi lẹt đẹt ở tư duy con buôn, mua thấp bán cao, thay vì tư duy của một nhà thiết kế và kiến tạo (Intelligence by Design).

4. Khuyết tật năng lực: Không hiểu công nghệ, không đầu tư nuôi dưỡng

Để làm công nghệ thế giới, doanh nghiệp cần những bộ óc kỹ trị. Ở Việt Nam, các chiến lược công nghệ thường chỉ là những khẩu hiệu sáo rỗng để đánh bóng tên tuổi trên truyền thông (PR).

Doanh nghiệp không thực sự hiểu công nghệ sâu, không có quỹ R&D đúng nghĩa, không chịu chi trả để thu hút và nuôi dưỡng nhân tài khoa học gốc. Hậu quả là, chúng ta tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu chỉ ở tầng đáy: gia công bằng mồ hôi và nước mắt, không có bất kỳ một sự sáng tạo công nghệ cốt lõi nào mang tính định hình thế giới.

Kết luận: Việt Nam sẽ không bao giờ có một Samsung hay TSMC nếu dòng vốn của xã hội vẫn tiếp tục đổ vào đầu cơ đất đai, nếu doanh nhân vẫn tự hào về siêu xe thay vì công nghệ, và nếu chính sách quốc gia không có sự nghiêm minh mang tính "kỷ luật sinh tồn". Đã đến lúc phải tái thiết kế lại tư duy quản trị quốc gia và định hình lại hệ giá trị của giới doanh nhân, biến khát vọng công nghệ thành một mệnh lệnh của lịch sử, chứ không phải là một khẩu hiệu trang trí.

Trước khi đăng lại nguyên văn câu chuyện của bạn Nhân (kỹ sư vi tính giỏi, nick trên FB là khác) đi “soi” phim tình yêu đang xôn xao trên phây, tôi giới thiệu một câu về anh chàng thích “soi” phim chí mạng này. Nhân và Tập Nguyễn (nhà báo Nguyễn Tập) là hai bạn “chuyên trị” đi coi phim và kịch mới với tôi. Biết có phim hay kịch mới triển vọng hay, thay vì đi xem một mình, tôi mua dư một vé, rủ một trong hai bạn này cùng đi. Hai bạn này, tuổi chắc hơn một nửa tuổi tôi chút ít thôi, nhưng đều bình phim hay kịch thiệt ác liệt. Sau phim hay kịch phải có chầu cà phê tiếp tục.

Còn cuộc đối thoại tôi đăng hôm nay là chat FB thôi. Bạn kiên nhẫn đọc , giải trí cuối tuần nhé. Bắt đầu là tôi “sinh sự” lúc 2g sáng ngày 5/4/2026.

- Tôi. Nhân ơi, cô mới thấy Nhân viết, vừa đi xem “Hẹn em ngày nhật thực” lần thứ 3. Sao mà “thánh soi” đi tới lần thứ 3 vậy? Cô thì chỉ mới… một lần thôi. Gửi đây, sáng mai Nhân dậy đọc nha…

- Nhân (xuất hiện liền, tôi rất ngạc nhiên). Con đây cô, chưa ngủ.
Phim làm rất tốt , theo con. Con thấy là:
1. Phim quay rất đẹp.
2. Lời thoại đúng điện ảnh, ít thôi, tinh tế vãi. Tưởng vô tình nhưng đều có “cài cắm” công phu. Con ví dụ nha: như đoạn mọi người đang khen ngợi.

Ân, cô gái (mặc đồ ma soeur rồi) hỏi: "Anh đi đâu đây?"
Chàng trai :" anh về thăm vợ sắp cưới"
Cô gái chưng hửng. Rồi im lặng. Nhạc bắt đầu vang lên. "Chỉ chừng 1 năm thôi. Là quên lời trăn trối. Ai nuối thương tình tôi, chỉ cần 1 năm thôi.
Chỉ cần 1 năm qua, là phai mờ hương cũ. Hoa úa trong lòng ta. Chỉ cần 1 năm xa…"

Diễn viên không thoại, mà nhạc nói thay. Trong khi cô gái vì anh này, chấp nhận chống đối mẹ mình, rồi chấp nhận đi tu để chờ ảnh, mà giờ ảnh nói câu đó. Cổ lặng im mà xót vì khác gì mình bị lừa, đau tận cùng.
Đoạn nhạc đó như tổng kết toàn bộ chuyện tình.

Rồi còn tâm lý anh này? Ảnh nghĩ sao mà nói câu đó? Nó như sự tự trọng của 1 người đàn ông kể tâm trạng mình. "Tôi hứa lấy vợ Trà Mây. Em bỏ tui đi tu. Nhưng vì lời hứa đó. Tui vẫn về Trà Mây với lý do lấy vợ để giữ trọn lời thề khi xưa…”. Cái này nghe như cố chấp nhưng nó là vết thương lòng.

Tưởng câu chuyện đã giải quyết xong. 2 đứa đều chịu tổn thương như nhau.
Nhưng không, tối đó, về thăm nhà, ngủ một đêm cuối với mẹ trước ngày tuyên khấn. Cô lại nói với mẹ " hồi chiều con gặp anh Thiên".
Bà mẹ đang đứng trước bàn thờ, góc quay từ trên cao xuống. Bà thảng thốt " Sao gặp được?".

Bi kịch chồng bi kịch.
Bà đành “bật mí” chuyện bà giữ kín suốt 5 năm, kể lại là chính tay bà chôn Thiên mà. Cô gái giật mình sờ túi đeo khi đi tìm người yêu, hồi chiều, cô đã gửi lại hộp thư tình yêu dưới tượng Đức Mẹ. Cô sờ vào túi thì ra cái hộp còn. Cô mới giật mình hiểu ra là cô gặp "hồn ma" người yêu cũ.

Nếu để ý lại lúc trên xe. Thiên chào " anh đi trước nha". 1 câu tưởng kiểu tuyệt tình. Nhưng thực tế là lời thông báo của 1 vong hồn hiện về báo mộng cho người yêu. Chết 5 năm mà chưa siêu thoát. Vẫn chờ đúng nơi ảnh bị tai nạn chết để gặp người yêu lần cuối rồi dặn dò đủ thứ mới ra đi. Đó là tình yêu đẹp nhất của con người cô ạ. Ai cũng mong gặp được nhau như vậy phải không cô?
Cuộc gặp làm con xúc động cực kỳ.

Rồi nói tiếp tới Lê Khanh, bà Hoa. Bà là con chiên ngoan đạo. Bà tin vào chúa. Bà chấp nhận “đóng” vai ác để nhân danh chúa, nhân danh vết thương của bà khi xưa, ngăn cản tình yêu con gái. Nhưng chính Thiên chúa lại se duyên cho 2 người này. Chết rồi còn cho họ gặp lại. Cậu này tên thánh là Giuse, tức là “Thiên chúa gia tăng phước lành”. Cũng là tên đức thánh cha. Vậy bà mẹ cấm cản, có phải bả đã làm trái ý chúa khi bà là kẻ ngoan đạo, luôn tin vào sắp đặt của chúa

- Tôi: Cô nhớ tên là Joseph mà?
- Nhân: Tiếng Việt ghi là Giuse đó cô. Cậu đó nói tên Giuse. Nhưng đọc theo tiếng latinh quốc tế hiểu là Joseph.

Phim có kịch bản chồng chéo cài cắm ác liệt

- Tôi: Nhân. Nhân có đạo ko mà hiểu sâu vậy?

- Nhân. Dạ không cô.

Kết phim. Câu nói của cha sứ mới ác liệt. "Khi con đến với chúa mà lòng chưa ổn (con nhớ không rõ nguyên văn) thì đó là lúc Thiên chúa chọn con". Con cũng thấy, kịch bản cũng gỡ tội cho bà mẹ khi cho Thiên chết vì xe đụng. Nếu Thiên ko chết thì sẽ xử sao? Nghĩ kỹ, Thiên phải chết thì mới có đoạn người mất giữ lời ước hẹn "Gặp lại khi nhật thực"
Không chết. Phim dở ẹt đó cô haha

- Tôi (bật cười): Thiên không chết là đạo diễn chết. Vì không lẽ Thiên Ân bỏ chúa?

- Nhân: Thực tế thì đạo diễn đang rối bời với một câu hỏi của con. Con hỏi. Trục đường Quy Nhơn - Trà Mây - Trạm Dừng Chân - Hạnh Trí.
Ân gặp lại hồn Thiên ở Trạm dừng chân hướng đi về Trà Mây.
Bà Mẹ nhiều năm trước đưa Thiên từ Quy Nhơn về để cho thấy Ân đã đi tu. Vậy bả tới Trà Mây thì bả xuống xe. Mắc gì bả đi tới Hạnh Trí để dừng ở Trạm Dừng Chân rồi tình cờ thấy Thiên bị xe đụng chết?

... Nhưng nói chung, lâu lắm con mới thấy 1 phim làm đặc sắc vậy sau phim Quán Kỳ Nam con cũng rất mê. Mà phim này chắc chuyện tình dễ hiểu hơn nên số đông mê.

Hai vai chính diễn rất điện ảnh đó cô. Cái chỗ 2 người gặp nhau trên xe. Ai cũng hiểu lầm nhưng thương vẫn vẹn nguyên. Nên khi cậu này xuống xe. Cô gái không đành. Lấy tay đặt lên ngực dìm lòng rồi quay qua nhìn ảnh lần cuối như nói lời vĩnh biệt rồi quay lại, như kiểu rất nhớ mà cố gắng quên.

Hai vai này diễn làm người ta tin đó là nhân vật thật. Không phải diễn.
Cái nhìn nuối tiếc đó tinh tế thiệt, thấy thương. Và trong hiểu lầm của cổ, cổ cũng cho Thiên xin lỗi ko giữ trọn lời hứa nữa. Hay.
Vậy nên con nói, phim có nhiều chỗ để khen biên kịch và đạo diễn chăm chút, hướng dẫn diễn viên diễn rất tinh tế.
Cái hay là người ngày đêm thương nhớ. Mà gặp lại. Chỉ biết im lặng suốt chặng đường dài.
Nhạc vang lên, đúng là bồi thêm cảm xúc cho cảnh này càng thêm đau xót.
Đó là điện ảnh. Chứ ko có nói toang toác như phim ông gì đó. Cô nhớ đi. "Ta yêu em mù lòa. Như Adam ngù ngờ. Yêu Eva khù khờ".
Mà hai đứa đó không khù khờ, ngù ngờ mới sợ. Cuộc tình rõ ràng trinh tiết.
"Nhưng thiên tai còn chờ. Đôi uyên ương vật vờ". Đày đọa lâu... chết luôn.

Có cái đoạn ở khúc đầu này. Cái câu cô Lê Khanh nói : "tôi không biết ba mẹ cậu là ai, gia cảnh thế nào? Sao tôi dám đồng ý". Trời ơi, đối với 1 đứa mồ côi lại nghèo, chưa có gì. Và chưa 1 lần nào được hỏi han. Nó chết đứng chứ chẳng chơi. Biên kịch cũng ghê gớm khi viết cảnh này. Nó thực mà nó tàn nhẫn.

Lúc này con bận công việc quá, nên cũng chưa viết gì. Phim hay mình mới viết, còn phim dở thì…

- Tôi. Ừa, phim dở thì mình lơ để nó tự chết, ko thì nó làm phim dở lại đổ cho mình "ám hại" nó.

- Nhân: À, con quên. Còn Hải thì đúng kiểu cậy thế cháu cha xứ. Kiểu khinh khỉnh. Nghĩ có mẹ Ân chống lưng rồi không để ý cô gái thích gì. Thích ra lệnh em phải làm này, không nên làm gì. Vậy mà bà mẹ ưng, đúng nghĩa mù quáng. Nó mà chịu cưới. Nó khổ chắc.

Mà con cũng vừa nhớ ra, chi tiết này nữa. Đầu phim có 1 cảnh Ân kêu " áo anh may xong rồi" cổ đưa ra cho Thiên thử là cái áo trắng đó cô. Cái áo đó Thiên mặc khi gặp lại (hiện hồn) trên xe. Cũng có cảnh cổ dòm cánh tay Thiên. Vì cổ tìm cái vòng tay cổ đưa Thiên làm kỷ vật trước khi ảnh mất.
Cái vòng không còn. Vì trước khi mất, Thiên đã đưa cho bà Hoa. Chiếc vòng đó, bà Hoa cuộn trong cái khăn, sau để trên bàn thờ.

- Tôi: Thôi, cái vòng còn đó. Cô cháu mình đi ngủ, khuya quá rồi. Bye Nhân.

Nhà tôi thợ may nhiều đời. Bố tôi là một trong 3 ông thợ cắt xếp thứ hạng đầu Sài Gòn bấy giờ. Đông con, ông nói, đứa nào học được, bố mẹ lo cho học tới cùng. Đứa nào không thích học thì bố dạy nghề may.

Tôi đành chiều ý cô em út, học trò "chân truyền" của bố và thực lòng thấy hầu hết áo em may tặng đều đẹp. Lâu ngày tôi nghĩ ra một cách trả ơn, là mặc áo mới dịp nào, tôi cũng gửi ảnh và khen là áo đẹp. Tôi cười thầm, thật giống lệ thường, nhận tài trợ của doanh nghiệp thì phải… trả quyền lợi. Cô em kế tôi cũng làm thợ may. Cô ấy tự nhận xét, em không thiết kế kiểu mới được nhưng em may đồ mặc bền và sang. Thế là cô ấy may tất cả đồ bộ tôi mặc ở nhà, cung cấp mặc không hết luôn. Còn cô em thứ sáu thì lo tất cả chuyện quan hôn tang tế trong nhà. Chăm lo mọi mối quan hệ với tất cả bà con mấy đời, ở xa tới đâu, cả ở nước ngoài, cô ấy đều có đủ thông tin, hiểu rõ tình cảnh cần giúp , kể cả có người vô sinh, cô ấy cũng chỉ dẫn cho bác sĩ mát tay và sau đó thành công.

Tôi thường nhận được lời khen, chị có stylish sao mà trên chuyên mục “5 phút-Chuyện thị trường” thấy áo mới liên miên. Tôi cười, mình được tặng và bắt buộc phải mặc đó.

Hôm nay, đám giỗ má tôi, một đứa em nhận tổ chức chung. Cứ nhắc, nghe nói hôm nay lịch chị kín, nhưng nhớ giỗ má đó nha.

Má tôi, như trong status tôi mới viết về… mắm khi nhớ má, rất hiền. Nhớ về bà, tôi toàn nhớ những chuyện “oọt rơ” khi suốt gần 50 năm sống cạnh bố tôi, bà cứ hồn nhiên không hiểu những câu mai mỉa hay châm biếm đầy ẩn ý hay ẩn dụ của ông bố Bắc Kỳ của tôi. Điều má tôi dạy bầy con rất giản dị: Tụi bây phải “thương người và thương nhau”. Hai chữ thương. Và má không chỉ nói, má luôn nhắc khi thấy một đứa nào trong tụi tôi “thương người” không đủ, và bà càng nhắc thật nghiêm khi thấy mấy đứa con không thương lo cho nhau.

Bây giờ cô em út tôi vẫn thường xuyên tổ chức tặng gạo, mì, tiền cho bà con lối xóm và mọi anh em trong nhà đương nhiên phải góp phần. Má tôi ra đi đã lâu nhưng hỏi tới đứa con nào của bà, mọi người đều vui vẻ chỉ đường đến “nhà bác Khánh”.

Tôi nhớ sáng sáng, đám cháu ngoại và cháu nội vẫn thường tụ tập “lãnh” tiền ăn sáng từ bà. Dù được ba má tụi nó cho rồi. Anh Kiến Phước nhà tôi vẫn xẻ đôi tiền lương hàng tháng, đưa cho bà một nửa, với giải thích rất vui “anh ứng trước để má cho lại đám nhỏ thôi”. Tiểu đội 9 đứa đó, ngày chúa nhật đi bơi hay đi xem hát đều kéo thành hàng như tiểu đội diễu binh.

Bà chỉ có một nguyên tắc kiên định. Gả con gái hay cưới vợ cho con trái, má chỉ yêu cầu gia đình mới phải kiếm nhà ở gần nhà má. Kiếm, là thuê hay mua đều được. Và bây giờ, anh em nhà tôi quay quần gần nhau, thật kỳ diệu, mỗi người sống thế nào, anh em trong nhà đều sẵn sàng tương trợ ngay khi đương sự chưa kịp yêu cầu.

Tôi khoe với người bạn thân. Ba má tụi mình hồi đó làm gì có được biết về giáo dục trẻ con, tâm lý thanh thiếu niên, quan hệ gia đình… Chủ yếu các cụ nói gì làm đó, nêu gương thôi nhỉ? Bạn tôi lắc đầu, nói gì làm đó không đủ. Tụi mình nhìn các cụ sống mà học và trưởng thành lên.

Có nhiều bậc cha mẹ nói hay, làm giỏi, luôn chú ý răn dạy con, nhưng đời riêng, các cụ không sống những điều mình dạy bảo thì con cái cũng không thành người tốt. Cám ơn bạn đã chẻ thêm sợi tóc làm tư.

Và bài dài rồi, tôi không thể kể hoài. Chắc chỉ cần nói một điều hôm nay. Cám ơn má với hai chữ thương.

Nhân dịp cuốn sách "Nhà nước và quyền lực chính trị ở Việt Nam đầu thế kỷ 19" vừa được xuất bản, Tia Sáng mời TS Vũ Đức Liêm trao đổi và thảo luận với công chúng về những nội dung chính của cuốn sách.

Cùng tham gia thảo luận là hai góc nhìn bổ sung cho nhau: một từ PGS. TS Trần Trọng Dương, nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, tập trung phân tích các nền tảng thể chế và tư tưởng; và một từ doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình, nhà kinh doanh, quản trị doanh nghiệp, quan tâm tới các di sản, văn hóa quản trị ảnh hưởng tới thực tiễn quản trị ngày nay.

Sau đây là tường thuật sơ bộ.

Mùa đông năm 1833, vua Minh Mệnh đi thăm kho Nội các đã phàn nàn: "Đường lối chính trị cốt ở giản yếu. Từ trước, vẫn thấy giấy tờ ở các nha dâng lên, làm theo lề lối phần nhiều phiền phức, vụn vặt. Nếu không chước lượng giảm bớt, thì giấy tờ xiết bao bề bộn: trâu kéo đến toát mồ hôi, chất đống phải cao đến xà nhà!"

Những chi tiết như vậy là một trong những lát cắt sống động của lịch sử, cho thấy cách thức vận hành của cả một thiết chế, được TS Vũ Đức Liêm mang đến tọa đàm sáng nay, về nhà nước và quyền lực chính trị ở Việt Nam đầu thế kỷ 19.

Anh phân tích các xung đột chính trị, vua Gia Long từ sau cánh gà chính trị bước lên trung tâm quyền lực, làm "chủ hộ" một cương vực rộng lớn chưa từng có trong lịch sử quốc gia, về “cú shock Minh Mệnh’ gây ra những xung đột lớn trong hệ thống chính trị, “thay máu” nhân sự và tái cấu trúc nhà nước, học hỏi các mô hình quản lý đương thời, kiểm soát và hạn chế xung đột phe nhóm. Vì thời gian có hạn, nhưng chân dung quyền lực của các triều thần nhà Nguyễn, những người thân cận của quyền lực trung tâm, ảnh hưởng tới các quyết sách vĩ mô, vẫn thấp thoáng hiện lên sinh động, từ Nguyễn Công Trứ, mâu thuẫn giữa phe võ tướng "trận mạc" Lê Văn Duyệt, Lê Chất với các tướng lĩnh "học giả" như Nguyễn Văn Thành, Đặng Trần Thường…

Những câu chuyện kịch tính về những lựa chọn, ngã rẽ của lịch sử, những chân dung của lịch sử, cách sắp xếp bộ máy, "luân chuyển cán bộ", cho đến những "chú giải nhỏ" của lịch sử như bệnh đậu mùa, xung đột giữa các làng như từng pháo đài có đội quân riêng... được Vũ Đức Liêm điểm tại tọa đàm, nhằm trả lời những câu hỏi xuyên suốt:
Các cấu trúc chính trị và hành chính thời kỳ này đã vận hành ra sao; Việt Nam giai đoạn đó phải đương đầu với những thách thức sống còn nào cả từ bên trong lẫn bên ngoài; thực chất của cạnh tranh phe phái, xung đột địa chính trị và các cuộc nổi dậy của dân chúng giai đoạn này là gì?...

Tựu trung, anh lý giải tại sao thiết chế, cách thức tổ chức và vận hành thiết chế lại quan trọng? Vì chúng liên quan đến cuộc chạy đua về tính hiệu quả của các xã hội. Tuy nhiên, việc thiết kế thiết chế để thúc đẩy xã hội chưa bao giờ là vấn đề dễ dàng ở bất cứ thời đại nào, nhất là thời kỳ nhiều biến động và xung đột đầu thế kỷ 19.

Tất cả, qua lời kể của TS Vũ Đức Liêm, qua bình luận của PGS.TS Trần Trọng Dương tại tọa đàm đều rất sống động về hành trình cha ông ta kiến tạo các nền tảng của một quốc gia hiện đại từ hai trăm năm trước. Tọa đàm cũng có góc nhìn mới mẻ của một người ngoài ngành sử học, từ ông Nguyễn Cảnh Bình, người nghiên cứu chính trị học, quan tâm tới vận hành chính trị trong lịch sử tác động gì đến hiện tại.

Phần hỏi đáp của độc giả cũng để lại nhiều câu hỏi rất thú vị, như chính sách kinh tế, giáo dục, vị thế kinh tế Việt Nam thời kỳ này… đã được TS Vũ Đức Liêm giải đáp nhưng cũng là đề tài mở ra cho việc thảo luận tiếp tục.

Nhất là khi đọc bài về MẮM của ông bạn già Đỗ Khuê.

Thấy bài của ảnh, tôi đọc mà cười thầm. Người gì mà chụp hình đẹp, nấu ăn ngon, am tường ẩm thực lại còn viết hay (giỏi hết phần thiên hạ?). Bài ảnh mới viết về mắm làm tôi nhớ má tôi quá chừng. Má tôi ít khéo về nấu ăn. Má kể, hồi ba mày mới cưới tao, hễ có giỗ là ổng đóng cửa nấu hết, toàn món Bắc ngon, giả cầy, bung chuối đậu, xôi vò gà luộc… Nấu xong, ổng mở cửa, mời khách, xin mời các bác vào thưởng thức bữa cơm đạm bạc vợ tôi nấu. Nghe vậy, tao “vọt miệng” nói mà ổng ngăn không kịp, toàn ổng nấu chứ tui chỉ hụ hợ rửa chén thôi. Lối xóm cười cái rần. Chồng Bắc vợ Nam, má tôi toàn “phụ đề Việt Ngữ” trật chìa như vậy.

Nhưng má tôi có hai món ruột mà tụi tôi, 7 đứa con lao nhao đều mê: cơm gà nước dừa và món “mắm “ gồm cả mắm chưng và “mắm và rau”.

Thử đọc anh Đỗ Khuê viết hay về mắm như vầy, chỉ đọc thôi cũng nghe thơm mùi mắm chưng và cũng ngon… gần bằng món mắm má tôi trổ tài. Anh Khuê viết:

“Thầy Phong chủ của CanTho Farm mời ăn cơm, cùng thử món trước khi vận hành “không gian ẩm thực miền Tây” trong khuôn viên trang trại thầy mới xây dựng .

Tui thích món mắm chưng hột vịt của thầy Phong.

Để có tô mắm chưng ngon, chủ nhơn CanTho Farm đã tổ chức nhiều chuyến điền dã, tiếp xúc với các lò mắm lớn nhỏ, cà kê với mấy bà mấy cô muối mắm để thử mắm. Phong cầu thị, lắng nghe ý kiến khách quan của nhiều người nhưng cũng cá tính khi hết lòng bảo vệ khẩu vị miền Tây của mình.

Tới CanTho Farm, ngồi đâu, bạn đều nghe được hoà âm muỗng đũa trong câu chuyện ẩm thực khi thưởng thức bữa ăn đúng phong vị bản địa…”

Ủa, viết tới đó rồi anh Khuê bỏ lửng và mời ăn mắm chưng… bằng hình. Sao nỡ bỏ ngang bài nghị luận "thiên tài" vậy anh?

Tôi đành tưởng tượng để thưởng thức tiếp với món mắm của má tôi. Cả 2 món “tương cận” của mắm là mắm chưng với "mắm và rau" của má tôi đều đặc sắc. Bà lọc mắm rất kỹ, nêm thật công phu, pha các thứ vào chén mắm chưng thật hài hòa và tráng một lớp trứng đẹp như tranh. Mắm và rau thì chăm chút từng loại rau. Tụi tôi vô mâm thì đều đói nên đứa nào cũng “thồn” đủ thứ rau vô chén, và đũa ào ào, khen má (làm bộ?) đủ kiểu “thảo mai” và bà cụ chỉ ngồi cười.

Ba tôi ăn mắm không được nhưng mặt ông không giấu vẻ hãnh diện về tài nấu ăn “Trình Giảo Kim” của vợ (ý ông trêu là bà chỉ sở trường mấy món như ông Trình chỉ ngon có 3 búa).

Má tôi hiền, gặp ông chồng gia trưởng, thấy ông khoe vợ (kiểu BaKy) nhiều khi hơi nặng hư cấu, cũng chỉ cười.

Nên khi nghe thằng rể cưng, là ông Phước nhà tôi nói trong mỗi đám giỗ, “tui là tui dạy bà Hạnh ăn mắm đó chứ”, bà nháy nháy mắt với tôi rồi cũng cười. Ông Phước chẳng có gì để khoe (?), chỉ “tập trung” khoe là đã dạy tôi ăn mắm. Một lần ổng hỏi tôi, anh lạ là sao má mình người Đức Hòa mà nuôi con toàn cho ăn thịt kho, không thấy cho ăn cá? Tôi phải ôn tồn phân tích, anh thấy nhà mình nghèo, con đông, mua cá phải ngồi làm tỉ mẫn mà cá thì cũng khó để lâu, khó chia nhiều nên em thấy má cứ một lạng thịt ba rọi, kho một nồi toàn quốc cho đám con xì xụp chan nước thịt kho khen rầm trời, là xong. Ăn vậy mới đủ cho 7 cái tàu há mồm mà.

Ông Phước gật gật, từ đó về sau không thắc mắc nữa nhưng vẫn khoe “dạy” tôi ăn mắm (chỗ này là khoe “oan” vì mắm là món ruột của má tôi và các con của bà đều mê từ nhỏ) nhưng bà má vợ nghe chỉ cười. À, quên, có lần bà nói nhỏ với tôi, tánh cái thằng ít khoe khoang mà khoe cái… trật lất.

Món mắm luôn làm tôi nhớ tới vị ngon kỳ diệu của nó. Và nhớ má. Nên tôi mê cái mẹt nhỏ 5 món mắm của nhà hàng Thanh Niên.

Vậy đó. Mắm là món mà má tôi có tuyệt chiêu (lại là món mà ông chồng không biết ăn còn con cái thì mê) và ông chồng tôi thì khoe nhờ ổng dạy, tôi mới biết ăn... Nên mắm cũng là món tôi thấy “xung đột” trong nhà đã được giải tỏa rất êm thuận. Ông Phước cứ khoe còn má tôi chỉ nhìn ông khoe trật mà cười, có phần còn “cưng” hơn thằng rể trưởng.

Mà nói chuyện mắm, tôi lại lan man quành về chuyện ổng rồi. Thôi tôi dừng chứ lan tới chuyện nấu ăn của tôi, với món canh xà lách “danh bất hư truyền” còn lợi hại hơn nữa.

- Ông "định cư" ngoài này dù lâu nhưng chỉ là dân "nhập cư" mà cũng tỏ ra thiệt là tinh tường.

Ổng vểnh râu:

- Chứ sao? Nếu không sao dám đấu khẩu với nhà báo tinh tướng.

Tôi làm mặt giận:

- Sao nói vậy. Bạn cũ bao nhiêu lâu đã quên. Hồi ông làm mai cho tui, ông nói tôi sao?

- Tinh tế. Tui nói đùa thôi, trêu bà vậy chứ thỉnh thoảng tôi thấy bà cũng có... tinh tế.

Người "thỉnh thoảng tinh tế" sáng nay vừa đọc được một status của anh bạn trưởng nhóm chuyên gia thị trường BSA khá thụ vị. Tựa bài là tựa status của ảnh. Câu chuyện chứng tỏ anh ấy "tinh tế" đây:

TÔ PHỞ BÒ CHO NGƯỜI ẤN ĐỘ VÀ NHÀ VỆ SINH GIA ĐÌNH Ở AEON MALL

Tui đi công tác Hà Nội, ăn sáng gặp đoàn khách Ấn Độ, thấy họ xếp hàng chỗ quầy phở biết ngay là ai cũng mê món phở VN. Một người đại diện yêu cầu phở gà cho cả nhóm (vì họ đâu ăn được bò). Ảnh còn cẩn thận hỏi đi hỏi lại là cái này là “real phở gà”, bạn đầu bếp đưa ngón tay cái ra hiệu “yên tâm, ăn thoải mái”.

Tui thấy bất ổn và nhiều chuyện nên xông lên hỏi là: nước dùng này em có làm từ xương bò không sao nói chắc chắn vậy? Bạn mới thú nhật là ninh từ xương bò và giải thích là phở nào cũng phải làm như vậy. Tui giải thích lại cho nhóm khách Ấn Độ, họ lập tức xua tay NO NO. Một người còn chạy ngay đến đồng nghiệp đang ăn ngon lành ngăn lại. Họ giận lắm nhưng cũng lịch sự không to tiếng. Họ cảm ơn tui nhưng cũng share nhỏ là hôm qua tụi tao cũng ăn theo đoàn món phở ở Phố Cổ, liệu có “the same case” hay không. Tui đành nói là “not sure”, thật ra họ search là biết, mình không nói dối được. Đúng là mình phục vụ khách nhưng thiếu tinh tế và nếu không muốn nói là thiếu trung thực. Thấy nhóm khách Ấn Độ vài người chắp tay cầu nguyện, thương ghê.

Tui cũng thăm Aeon Mall, đi toilet thấy họ dành một không gian lớn làm nhà vệ sinh gia đình, nơi mà mẹ có thể dẫn con trai, ba dẫn con gái thoải mái, ai có con nhỏ cần thay bỉm thì cũng hết sức thuận lợi. Cái tinh tế và vô cùng chu đáo của người Nhật. Họ tính tỉ mỉ từng cái một cho khách hàng. Còn nhớ câu chuyện Hà Nội trời nóng, khách vào Aeon Mall tránh nóng, họ cung cấp hàng trăm chiếc ghế cho khách hàng ngồi thoải mái không cần họ có mua sắm hay không.

Hai câu chuyện, hai sắc thái, VN mình còn học nhiều.

PS. Chuyện này khiến mình nhớ lần đi nghiên cứu về quản trị SME ở Đài Loan. Trong đoàn đi có một anh người Indonesia rất hiền. Một hôm cùng nhau ra tiệm ăn trưa. Đang nói cười, đột nhiên anh ây đập bàn, quay ụp mâm cơm cái rụp xuống mặt bàn tung tóe rồi xô ghế dứng dậy. Ai nấy hết hồn không hiểu. Thì cô phục vụ chạy tới, ôm mặt, thôi chết em rồi, em đưa nhầm phần cơm thịt heo của chị KH cho ảnh. Chuyện đó, ban tổ chức phải tổ chức xin lỗi ảnh công khai, ảnh mới nguôi.

Mình nghe, vui vui mà cũng ái ngại. Nói sao về sự cách xa cũng lâu lâu. Nên giờ cũng “nhỏ to tâm sự" một chút. Mình sẽ post lên đây một danh sách dài những cột mốc của 30 năm HVNCLC. Để nhớ rõ (theo dòng “lịch sử” 30 năm chương trình này) là chỉ sau 2 năm khởi động, chương trình đã “dám” tổ chức một hội chợ toàn quốc HVNCLC ở Hà Nội. (ở "Cung hữu nghị" Hà Nội)

Một kỷ niệm mình nhớ nhất là: theo thói quen, Hà Nội ngày ấy chưa từng có hội chợ nào lại hoạt động buổi tối. Nên ngay buổi tối đầu tiên, dù đã “quán triệt” đội ngũ thì lúc sắp bắt đầu chương trình biểu diễn văn nghệ phục vụ, ông sếp về điện sân khấu nói tỉnh rụi, "Hà Nội này, Hội chợ không làm gì buổi tối, cần biết thế”. Xong ảnh khoá tủ điện và… biến. Ban Tổ Chức hoảng kinh tìm khắp nơi, anh ấy đã tắt điện thoại. Mình đành mời cảnh sát lập biên bản và mời thợ chuyên nghiệp mở lại tủ điện để lấy điện cho sân khấu. Và đó là một Hội chợ xảy ra một trăm thứ cũng đều "Hà Nội không làm thế” diễn ra, may mà trót lọt hết và hình như từ đó, hội chợ nào khác ở Hà Nội cũng có văn nghệ (?).

Đến năm 2010, chương trình ký kết hợp tác với Bộ Khoa học - Công nghệ để thắt chặt quan hệ doanh nghiệp và các tổ chức kỹ thuật - công nghệ. Ngày ấy, người thúc đẩy rất chí tình chương trình này là Bộ trưởng Nguyễn Quân và từ đó đến giờ 16 năm, ông Nguyễn Quân đã gắn bó với doanh nghiệp, với chương trình này, lặng lẽ, kiên trì trong vai trò hướng dẫn, tư vấn về khoa học công nghệ. Ông vẫn là chủ tịch Hội đồng thẩm định cấp chứng nhận HVNCLC - Chuẩn Hội nhập, một danh hiệu quốc gia được Bộ Khoa học Công nghệ cấp phép cho doanh nghiệp tới giờ.

Hôm Lễ Công BốHVNCLC ở TP 2026, anh Lê Minh Hoan, người anh, người lãnh đạo, người mê đọc sách nhất đã vui vẻ gọi, kính chào anh Nguyễn Quân, chị Phạm Chi Lan, anh Phan Thanh Bình trong đó, cặp “tài tử” ngôi sao Nguyễn Quân và Phạm Chi Lan là gắn bó nhất, mình bật cười và thoáng nghĩ trong đầu, những anh chị cố vấn này gắn bó với doanh nghiệp và chương trình bằng thứ keo gì nhỉ, còn chặt hơn “keo dán sắt” , chắc phải gọi là keo “Thương hàng Việt”?

Hồi đó, chương trình đã có văn phòng ở Hà Nội với một chương trình tọa đàm, huấn luyện khá sôi nổi. Người chủ trì văn phòng ấy là chị Phạm Hương, người được phép của VCCI kiêm nhiệm thêm trưởng văn phòng đại diện của HVNCLC ở Hà Nội. Chị Phương hiền hòa, tận tụy, bỗng bị bịnh K và ra đi thật nhanh. Văn phòng đóng cửa và khi nhắc tới văn phòng, ai nấy cũng ngậm ngùi, nhớ bạn…

Thật ra, năm nào cuộc khảo sát bình chọn HVNCLC cũng có diễn ra ở Hà Nội và nhiều cộng tác viên làm phỏng vấn viên vẫn tham gia với tất cả tính chuyên nghiệp và trách nhiệm. Năm nay, miền Bắc có 165 doanh nghiệp được bình chọn, trong bản kết quả cuối cùng.

Chúng mình vẫn gắn với Hà Nội, chỉ là tình cảm lặng sâu và bền bỉ.

Đến năm nay, Hội được phép chuyển thành Hiệp Hội rồi, thì quyết định đầu tiên của chứng mình là, phải mở lại hoạt động ở Hà Nội.

Mà rất vui là bây giờ, ngoài đội ngũ DN.HVNCLC thì đã có một HỆ SINH THÁI HVNCLC gồm: Hiệp Hội là nòng cốt ở giữa. Bên cạnh là CLB doanh nghiệp dẫn đầu và đã có hơn 50% doanh nghiệp HVNCLC dẫn đầu từng ngành có chi nhánh ở Hà Nội rồi. Đặc biệt, có lực lượng mới là “DN Khởi nghiệp XANH” hình thành từ các bạn tham gia hoạt động “Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo từ tài nguyên bản địa với Công nghệ mới” vừa đổi tên là “KHỞI NGHIỆP XANH” từ 3 năm trước, khi toàn bộ chương trình chọn định hướng “Chuyển đổi số- Chuyển đổi Xanh” để đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp.

Vậy là có mặt đủ cả, từ em Lý Tà Giàng mở quán Cafe ở Cổng Trời, đến các bạn người dân tộc Thổ ở khu rừng nuôi mật, đến các bạn xây làng lụa khắp khắp các làng nghề vùng cao. Các bạn hẹn sẽ cũng gặp nhau lần này ở Hà Nội.

Xin nói thêm, chúng ta sẽ đón “cặp tài tử ngôi sao” Phạm Chi Lan - Nguyễn Quân, ông chú Xích Lô chuyên tặng sách Lê Minh Hoan và còn có thể có cả nhà nghiên cứu thông thái Trần văn Thọ từ Nhật về. Mọi người nhớ điểm danh đầy đủ nhé.

Dài dòng chút, mình xin đăng luôn

CÁC CỘT MỐC PHÁT TRIỂN 30 NĂM CHƯƠNG TRÌNH HÀNG VIỆT NAM CHẤT LƯỢNG CAO (HVNCLC)
- 1996. Tổ chức cuộc điều tra NTD bình chọn HVNCLC lần đầu tiên (do báo Sài Gòn Tiếp Thị).
- 1997. Tổ chức Hội chợ HVNCLC lần đầu tiên tại TPHCM.
- 1998. Tổ chức HC HVNCLC lần đầu tiên tại Hà Nội.
- 1999. Ủy ban nhan dân TPHCM ra văn bản chính thức công nhận HVNCLC là chương trình xúc tiến của TP (hoạt động tự chủ, không cấp ngân sách) với 3 nhiệm vụ: (1) Điều tra NTD xác lập danh sách DN. HVNCLC hàng năm; (2)Tổ chức HC HVNCLC trong ngoài nước; (3) Hỗ trợ d.nghiệp.
- 2001. Công bố khái niệm THƯƠNG HIỆU đầu tiên ở VN.
- 2002. Tổ chức hội chợ ở Campuchia và Côn Minh (Trung Quốc) lần đầu tiên.
- 2006. Tổ chức chương trình “20 thương hiệu hạt giống” do Ủy ban ND TPHCM đầu tư ngân sách.
Khởi động dự án: Hỗ trợ DN xây dựng hệ thống bán lẻ
- 2008. Thành lập CLB. Doanh nghiệp dẫn đầu LBC và Trung tâm BSA.
- 2009. Bộ Chính trị công bố chỉ thị 09 “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt”. Hội DN. HVNCLC khởi động chương trình “Đưa hàng Việt về nông thôn”
- 2010. Khởi động dự án “Bản đồ phân phối”. Tiến hành mở rộng thị trường hàng Việt sang Asean.
Khởi động chương trình “Hỗ trợ DN đổi mới sáng tạo”. Ký kết hợp tác với Bộ Khoa học và Công nghệ. Khởi động dự án “Xây dựng sản phẩm mới”, từ phát triển tài nguyên bản địa và công nghệ mới...
- 2013. Hội tiếp nhận chương trình Điều tra NTD xác lập DN. HVNCLC hàng năm thay báo SGTT.
- 2014. Báo Sài Gòn Tiếp Thị "hoàn thành nhiệm vụ" (!?!). Hội tiếp tục ký kết đẩy mạnh hợp tác với Bộ Khoa học& Công nghệ , chương trình mở rộng lần 2.
- 2015. Khởi động Diễn dàn Mekong Connect. BSA là điều phối thường trực cạnh CLB ABCD Mekong do bí thư, chủ tịch 4 tỉnh An Giang, Bến Tre, Cần Thơ, Đồng Tháp thành lập và hoạt động.
Khởi động cuộc thi toàn quốc “Khởi nghiệp trong Nông nghiệp với tài nguyên bản địa.
- 2016. Bắt đầu thực hiện chương trình xúc tiến thứ hai: “HVNCLC-Chuẩn hội nhập”
- 2021. Huy động toàn cơ quan BSA, thành lập chương trình “Vòng Tay Việt” hoạt động hơn 4 tháng khi TP phong tỏa cứng (hợp tác với Thành Đoàn và CT PNJ)
- 2024. Công bố Hệ sinh thái HVNCLC với 3 lớp: Hội DN HVNCLC, CLB LBC và CLB “Khởi nghiệp Xanh”. Công bố kết quả cuộc điều tra “Tiêu dùng Xanh” lần đầu tiên
- 2025. Mở Diễn đàn “Chuyển đổi Xanh và ngày Hội tái chế” ngày 31/7/2025. Ký kết hợp tác với Đại Học QG TPHCM và Liên minh Tái chế bao bì Pro.VN. Đề xuất chương trình Go Global với Bộ Công Thương VN.
Đại hội bất thường Hội DN. HVNCLC, thành lập Hiệp Hội DN. HVNCLC ngày 11/11/2025.
Tiếp tục điều tra NTD lần thứ 30, điều tra “tiêu dùng Xanh lần thứ 2.
- 2026. Công bố kết quả điều tra HVNCLC cùng Tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm chương trình HVNCLC.

Tôi gọi cho Lê, cảm thấy đang có gì lạ lắm đây vì chưa bao giờ thấy Lê viết với giọng sôi nổi, phấn khích như vậy. Anh kể là làm giám khảo mà anh “bị xúc động mạnh”. Rồi Lê nói nhanh, chị phải gặp bạn Linh, thật là một thí sinh “không giống ai” mà khiến cuộc thi như bùng nổ chị ạ.

Một kỳ thi tốt nghiệp nhiều cái ĐỌNG vì những cái CHẠM. Lê đã phát biểu khi tổng kết buổi chấm thi: "Đây là bài hiếm hoi ko dùng AI nhưng đã CHẠM đến trái tim của mọi người trong hội trường, do bạn Linh đã làm bài và truyền tải thông điệp đó đến chúng ta bằng cả trái tim bạn ấy. Nếu chúng ta truyền tải thông điệp bằng AI thì chỉ chạm đến mắt thôi, vì đó là công cụ cho thị giác nên khi đi qua sẽ ko ĐỌNG lại gì trong tim cả.

Chúc mừng Thầy - Trò thủ khoa năm nay... Lâu lắm mới có bài gây xúc động mạnh như vậy.

Lê thiết tha nói với tôi. Bây giờ với kỹ xảo của AI, hầu hết các bài thi rất hào nhoáng, rực rỡ, hiện đại. Chỉ có bài thi của Linh là vẽ đúng cái "thần " của căn nhà. Một chốn quay về. Căn nhà là tri kỷ của mình, từng góc nhà, mỗi bước đi đều đong đầy ký ức và hơi thở cuộc sống của mình… Tưởng dùng AI là thời thượng nhưng bây giờ, không dùng AI mới gậy chấn động vì nó chạm đến trái tim con người. Và đọng lại. Vì nó thật chị ạ.

Rồi sáng nay tôi đọc thấy bài này…

ĐI VỀ ĐÂU HỠI MACHINILA?.

Những giá trị cốt lõi rồi sẽ quay trở lại.

Con người quay lại đi bộ, đạp xe đơn sơ trên khắp các nẻo đường Amsterdam, Paris, Copenhagen, sau một thời kỳ những chiếc ô tô hiện đại chiếm lĩnh.

Những hiệu sách từng đứng trước nguy cơ phải đóng cửa nay đã bắt đầu thoi thóp trở lại. Sau những tiện ích nhấp chuột mua sách trên computer, người ta sẽ nhớ cảm giác được đắm mình trong một không gian đầy "hương vị", tự khám phá bằng sự tương tác giữa đôi mắt và không gian thật. Còn gì thú vị hơn một buổi chiều dạo chơi trên những con phố, thấy mình nhỏ bé khi ngợp trong một hiệu sách, chọn mua vài cuốn rồi mang ra đọc dưới nắng chiều ...

Rồi những giá trị thật của con người sẽ quay trở lại, nếu chúng ta vượt qua được những cơn sóng cuồng nộ sắp tới này. Nhưng trước tiên, liệu có vượt qua được không nhỉ? Tia Sáng đăng một truyện giả tưởng tôi viết cách đây không lâu.

Mời bạn đọc truyện ấy tại đây.

Sáng nay tôi mở FB ra, thấy em có đăng lại mấy bức ảnh vui hôm Lễ Công BỐ HVNCLC 31/3, và tôi thật sự thú vị với một bức ảnh, bèn mở máy ghi mấy dòng này.

MỘT BỨC ẢNH THÚ VỊ.

Bức ảnh chỉ có 4 người, một cặp tình yêu và Yến Nhi với tôi. Người đàn ông “đẹp trai nhất bức ảnh” (chẳng có quí ông nào cạnh tranh mà) là người xưa nay chưa từng xuất hiện ở đâu mà nói ra, chắc ai cũng “ồ” lên vui vẻ: anh là phu quân của chị Chi Lan, anh Nguyễn Gia Hảo, một chuyên gia về xuất nhập khẩu. Anh thỉnh thoảng còn đi tư vấn cho các doanh nghiệp rất yêu quí bà vợ “kết nối miệt mài cho doanh nghiệp và chuyên gia” và doanh nghiệp nhờ chị kết nối với chuyên gia phu quân. Nghe Lễ Công Bố sẽ rộn rịp vui, anh quyết bay cùng chị vào thành phố.

Chị Chi Lan sau khi nhấm nháp mấy món Nhi đang giới thiệu (sampling) thì tấm tắc khen. Các món Nhi làm, bao giờ cũng vậy, tinh tế, ngon, dễ chịu và giá cũng thật… từ tâm (không có nhận quảng cáo mà mình phải khen vì… ngon thiệt). Không quảng cáo vì bằng chứng đây: món ngon nhất của Yến Nhi là bánh pâté chaud chay Nhi vừa tặng mời tôi ăn thử thì… chưa ra thị trường. Từ lâu tôi thấy Nhi hay giới thiệu các món mới mà Nhi vừa “bào chế” xong rồi đưa lên trang. Và ngạc nhiên thật, có hàng trăm nghìn người để ý follow và mua sản phẩm của Nhi. Sản phẩm ngon, giá hợp lý và đủ dinh dưỡng mà.

Cô chủ bán đồ chay mê đồ chay và thích ăn chay từ nhỏ, nay theo nghề luôn là phù hợp quá. Tôi gặp em lần đầu khi em thi khởi nghiệp xanh năm rồi. Cô gái không chút son phấn, chải chuốt gì vậy mà có một anh chàng nổi tiếng trong giới đi tập gym cũng theo dõi rồi cũng "theo luôn" cô, thành vợ thành chồng cùng ăn chay trường luôn.

VẬY MÀ HAI VỢ CHỒNG ĐÃ LÊN PHIM.

Xin hé lộ cùng mọi người, câu chuyện vừa được quay “Phóng sự hiện trường” xưởng làm đồ chay, quán hàng và những nhân viên trẻ phục vụ, trò chuyện thật dễ thương rồi. Đó là serie phim “HẠNH PHÚC XANH” về những cặp vợ chồng trẻ mới khởi nghiệp trong chương trình “Khởi nghiệp Xanh” của bà chủ chợ Xanh Tử Tế Kim Anh, thuộc chuỗi Maybe Podcast sắp tung ra vào tháng 4 này. Ở phần cuối phim “Ăn chay cùng Nhi” mình đã được ngồi trò chuyện với hai vợ chồng về sự nghiệp phát triển kinh doanh nhà hàng thực phẩm chay dưới cái tên “Ăn chay cùng Nhi” và viết tắt thành một biểu tượng được các bạn trẻ thích thực phẩm thực vật gọi chung là ACCNhi.

Câu chuyện của họ rất… hiền, mà thú vị, dù người host cũng thủ sẵn những câu tinh quái để bắt bí họ, và họ… bí thiệt khiến host phải thương mà quay lại "chính đạo", bớt ác, bớt hỏi khó hai vợ chồng rất đẹp này. Nhi và Trực đều trẻ, vẻ ngoài ôn nhu, làm ăn cũng thật hài hòa, chồng đứng quầy thu tiền, bán hàng, vợ đứng… nhà bếp, mê mãi chế biến nhưng món mới ngon lành.

Tin là bạn sẽ thấy vui khi gặp cặp vợ chồng trẻ đặc biệt này.

Cuộc trò chuyện về Onpoint là mở đầu cho một chuỗi podcast các câu chuyện với founders/CEOs người Việt chia sẻ các bí quyết đột phá về chiến lược cốt lõi đã giúp họ đưa công ty 'vượt khó' trở thành những cái tên thành danh trên thương trường, chiếm thị phần dẫn đầu không chỉ ở Việt Nam mà còn ở Đông Nam Á.

Các doanh nghiệp SME sẽ thấy trong những chia sẻ này những trăn trở rất thực tế, cũng tương tự ở DN mình và hy vọng những câu chuyện này sẽ gợi cảm hứng và giúp một các bạn thêm sáng kiến kinh doanh để 'scale-up' chính doanh nghiệp mình lớn mạnh hơn nữa.